Polskie tkaniny odzieżowe i ubiory damskie o drukowanych wzorach kwiatowych, powstałe w latach 1958-1985.

Kwiaty, kobiecość i moda
Widoczne w budowie kwiatów harmonia i symetria, a także ich różnorodne kształty i kolory od niepamiętnych czasów stanowiły inspirację dla artystów, rzemieślników i projektantów. Nic więc dziwnego, że wizerunki kwiatów były obecne od dawna także w modzie. W przeszłości zdarzały się okresy, gdy wzory kwiatowe zdobiły zarówno męską, jak i damską odzież, jednak w XX w. motywy te przypisane były przeważnie do ubiorów kobiecych. Kwiaty od zawsze łączone były z kobiecością. Kwitnące rośliny za sprawą swej subtelności, delikatności i ulotnej urody symbolizują płeć piękną. Związki pomiędzy kwiatami i kobiecością znajdują swe odbicie także na płaszczyźnie mody. Niniejsza wystawa prezentuje drobną część kolekcji Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Ukazane tu tkaniny odzieżowe oraz odzież z lat 60., 70. i 80. XX w. stanowią dowód na wielką różnorodność kwiatowych wzorów oraz ich stałą obecność w kobiecej modzie.
Tkaniny drukowane w kwieciste wzory
Jak sprawić, by tkanina „zakwitła”? Wydrukować na niej kwiaty! W XX w. w Polsce wiele fabryk włókienniczych produkowało drukowane tkaniny projektowane z myślą o odzieży. W polskiej modzie lat 60., 70. i 80. XX w. druki inspirowane roślinnością były często spotykane. Kwiatowe wzory pojawiały się najczęściej na sukienkach. Drukowane kwiaty widniały także na bluzkach, spódnicach, kostiumach kąpielowych, bieliźnie nocnej oraz na akcesoriach stroju, takich jak szale, apaszki i kapelusze.

Zanim powstanie druk...
Na początku zawsze jest szkic. Zanim nastała era cyfrowa, projekty drukowanych tkanin były ręcznie rysowane lub malowane.

Dzikie łąki i egzotyczne ogrody
Kwieciste desenie mogą składać się z pojedynczych kwiatków, ulistnionych kwitnących gałązek lub bukietów. Ich rozmiary są różne: od drobnych motywów rozsianych na tkaninie do dużych, pokrywających całe tło wizerunków. Natura stanowi niewyczerpane źródło kwiatowych form i kolorów. Projektanci wzorów mogą zatem wybierać pomiędzy małymi, polnymi kwiatkami (np. stokrotkami, fiołkami, niezapominajkami) a tymi bardziej okazałymi i barwnymi (np. różami, kameliami, chryzantemami, daliami), tworząc skromne lub wyszukane desenie. Drukowane wzory przywołują niekiedy na myśl dzikie łąki, kiedy indziej zaś – ogrody pełne kwitnących, egzotycznych roślin. Królową ogrodu (i zarazem królową drukowanych kwiecistych deseni) jest bez wątpienia róża. Rozmaitych rozmiarów róże, czerwone, różowe lub w innych kolorach, są ponadczasowym wzorem goszczącym na tkaninach odzieżowych.

Sukienka "chłopka"

Ta sukienka, utrzymana w stylu "chłopki", została wykonana przez domorosłą krawcową na podstawie wykroju z czasopisma. Uszyto ją jako strój na wesele.

Wieczna wiosna

Ta sukienka wykonana jest z bawełny. Cienkie, przewiewne tkaniny używane na wiosenną i letnią odzież damską często drukuje się w kwiaty. Kwiatowe nadruki zazwyczaj pojawiają się w modzie na sezon ciepły, ponieważ kwiaty przywodzą na myśl wiosnę.

Czerń i biel

Tę monochromatyczną sukienkę zaprojektowała Barbara Hoff - słynna polska projektantka mody okresu PRL, twórczyni marki Hoffland. Kwiatowe wzory pojawiały się w wielu projektach autorstwa Hoff.

Dzianina

Ten wieczorowy komplet, złożony z sukni i chusty, został zaprojektowany przez Annę Słomińską. Wykonano go z dzianiny ozdobionej kwiatowym nadrukiem oraz złocistej przędzy lurex.

Autorka projektu tej tkaniny, Anna Brokowska, ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Łodzi. W ramach swojej zawodowej działalności pomiędzy 1953 a 1983 r. projektowała wzory tkanin drukowanych dla wielu polskich zakładów włókienniczych.

Niebieskie róże, czerwone fiołki…
Projektowanie kwiatowych wzorów nie polega jedynie na imitowaniu natury. Twórcze wizje projektantów niejednokrotnie wykraczają poza istniejące w przyrodzie pierwowzory. Niektóre tkaniny z lat 60., 70. i 80. XX w. są ozdobione jaskrawymi wizerunkami nierzeczywistych kwiatów. Kształty motywów są inspirowane prawdziwymi formami kwiatów i liści, lecz ich kolorystyka nie jest naturalna. Drukowane rośliny miewają na przykład zielone płatki, różowe liście i czarne łodygi – takie barwy nie mają swego odzwierciedlenia w rzeczywistości. Niekiedy ten sam kwiatowy wzór był projektowany, a następnie produkowany w wielu różnych wersjach kolorystycznych.

Jak w kolorowance

Jeden wzór może posłużyć do stworzenia szerokiej gamy drukowanych tkanin, różniących się kolorystyką. Oto nadruk w zieleni, żółci i czerwieni...

...a tu ten sam wzór w kolorach niebieskim i różowym.

Błękitne róże

Błękitne róże nie istnieją w przyrodzie, ale "kwitną" na tym komplecie, złożonym z sukienki i żakietu.

Kwiaty przetworzone
Nie tylko kolor, ale i kształt kwiatów podlega modyfikacjom w trakcie projektowania drukowanych wzorów. W latach 60. XX w. popularne stały się uproszczone, zgeometryzowane wizerunki kwiatów. Roślinne motywy w tym okresie bywały niekiedy zredukowane do kilku linii lub paru plam koloru. Niektóre wzory przypominały styl art déco. Kwiaty drukowane na tkaninach w latach 60. i 70. XX w. często były duże i miewały intensywne, jaskrawe kolory. Płaszczyznowo przedstawione kwiaty z grubymi konturami czasem przypominały dziecięce rysunki, niekiedy wręcz zbliżały się formą do sztuki abstrakcyjnej. Tego typu wzory współgrały z modnymi wówczas prostymi, geometrycznymi formami ubiorów.

Psychodeliczne kwiaty

Duże, jaskrawe kwiaty zdobią tę sukienkę, wykonaną przez Dom Mody "Telimena". Wzór tkaniny przypomina sztukę psychodeliczną.

Kwiaty „na ludowo”
Szczególny rodzaj kwiecistych wzorów, popularny w latach 70. XX w., wywodzi się z polskich strojów ludowych. Elementem tradycyjnego kobiecego ubioru krakowskiego oraz góralskiego (z Tatr i Podhala) była spódnica uszyta z miękkiej, wełnianej tkaniny zwanej tybetem, zadrukowanej wizerunkami kwiatów, najczęściej róż. Na ramionach i na głowach kobiety nosiły tybetowe chusty z kwiecistą bordiurą i drobnymi kwiatkami w polu środkowym. Moda lat 70. XX w. czerpała inspirację z różnorodnych kultur – zarówno egzotycznych, jak i rodzimych. Popularne stały się wówczas motywy etniczne i ludowe. W okresie PRL sięganie do wiejskiej tradycji było mile widziane przez władze, więc zawodowi projektanci chętnie adaptowali ludowe wzory. W latach 70. kwieciste spódnice, chusty i apaszki stały się popularne wśród polskich kobiet. Nawet znany polski Dom Mody „Telimena” wykorzystał tybet tworząc w 1974 r. tzw. „kolekcję folklorystyczną”.

Ponadczasowy wzór

Ta spódnica bezpośrednio nawiązuje do stroju ludowego. Wzór tkaniny został stworzony w 1957 r. Spódnicę uszyła dla siebie w latach 70. XX w. uczennica szkoły odzieżowej.

Tradycja i nowoczesność

Ten komplet, wykonany w Domu Mody "Telimena" w 1974 r., jest połączeniem tradycji z nowoczesnością. Tradycyjna ludowa tkanina została użyta do uszycia współczesnego ubioru damskiego - bluzki i spodni.

Zimowe kwiaty

Wiązana wokół szyi wełniana chustka była elementem zimowej garderoby - noszona razem z kożuchem, tworzyła ciepły zestaw w stylu folkowym.

Kwiatowe nadruki w muzealnej kolekcji
Kwiatowe desenie są nieodzownym elementem kobiecego stylu. Tkaniny drukowane w kwiaty wykorzystuje się do szycia różnych rodzajów damskiej odzieży: strojów noszonych w dzień i bielizny nocnej, ubrań codziennych, jak i eleganckiej garderoby. Bogata kolekcja Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi ukazuje różnorodność ozdobionych kwiatowymi nadrukami ubiorów i akcesoriów stroju, które były i są obecne w polskiej modzie.
Autorzy: artykuł

Kurator: Aleksandra Liberska
Współpraca: Lidia Maćkowiak-Kotkowska, Klaudyna Kukuła, Katarzyna Witas
Opracowanie fotografii: Agnieszka Ambruszkiewicz

Twórcy wszystkich multimediów
Pokazane artykuły w niektórych przypadkach mogły zostać przygotowane przez firmy niezależne, dlatego nie zawsze będą zgodne z poglądami wymienionych poniżej instytucji, które dostarczyły te materiały.
Przetłumacz z Google
Strona główna
Przeglądaj
W pobliżu
Profil