1976 – 2011

Steve Biko: dziedzictwo

Steve Biko Foundation

„W Sesotho jest powiedzenie „motjheka sediba ha a se nwe” („kto kopie studnię, ten z niej nie pije”). Dopiero ci, którzy przyjdą po nim, zaspokoją swoje pragnienie jej chłodną wodą. Gdy przodkowie formułowali to porzekadło, mieli na myśli Steve'a Bantu Biko, choć nie było go jeszcze na tym świecie”.
– Zakes Mda 

Dzieło Steve'a Biko jest dzisiaj kontynuowane dzięki pracy wielu instytucji działających w RPA i na całym świecie. Niektóre z nich to Fundacja im. Steve'a Biko, Brazylijski Instytut Kultury im. Steve'a Biko czy spółdzielnia mieszkaniowa im. Steve'a Biko w Liverpoolu w Anglii. Zgodnie z duchową spuścizną Biko instytucje te skupiają się nie tylko na kwestiach materialnych, takich jak sprawy mieszkaniowe, edukacja czy ochrona zdrowia, ale wypełniają też wizję Biko w wymiarze bardziej ludzkim – koncentrują się na kwestiach historii, kultury i tożsamości.

Ntsiki Biko i adwokat George Bizos przybywają na otwarcie Centrum Bioetyki im. Steve'a Biko na Uniwersytecie Witwatersrand w Johannesburgu 30 lat po śmierci Steve'a Biko.
Napisana w 1980 roku przez Petera Gabriela piosenka ku pamięci Steve'a Biko, nieżyjącego działacza walczącego z apartheidem

Pamięć o Stevie Biko czci się także każdego roku w ramach inicjatywy Steve Biko Memorial Lecture – programu SBF realizowanego przy współpracy z Uniwersytetem w Kapsztadzie. W trzynastą rocznicę śmierci Biko prelekcje w ramach tego projektu wygłaszali czołowi intelektualiści XXI wieku.

„Jak wszystkie procesy społeczne, afrykańskie przebudzenie jest nieprzyjemnym, ale jednocześnie twórczym procesem, który nie podlega żadnemu zbiorowi zasad i przepisów oraz którego nie da się zredukować do roli programu politycznego”.

– Njabulo Ndebele, pierwszy doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 12 września 2000 roku

Profesor Njabulo Ndebele i Nkosinathi Biko, prezes Fundacji im. Steve'a Biko

„Inwestycja w dzieci Biko jest inwestycją w przyszłość RPA, bo one nie opuszczą tego kraju. To ich dziedzictwo”. 

– Zakes Mda, drugi doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 12 września 2001 roku

Profesor Zakes Mda

„Jako młody człowiek o bystrym umyśle, z talentem organizacyjnym i przywódczym, Biko zdał sobie sprawę z potrzeby podniesienia nadwątlonego morale czarnych, ich świadomości i poczucia własnej wartości, aby, cytując jego słowa: „pokonać psychologiczny ucisk czarnych przez białych”.

– Chinua Achebe, trzeci doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 12 września 2002 roku

Profesor Chinua Achebe

„Steve Biko, którego pamięć przyjechaliśmy tu uczcić, należy do tej wspaniałej galerii postaci, których praca i poświęcenie miały wpływ na ludzi za granicą, oraz dzięki którym w ogóle możemy rozmawiać o możliwościach nowej Afryki powstałej z prochów dawnych imperiów kolonialnych”.

– Ngugi wa Thiong’o, czwarty doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 12 września 2003 roku

Profesor Ngugi wa Thiong'o

„Gdy dziś coraz częściej mówimy o afrykańskim renesansie i działamy na jego rzecz, życie, praca, słowa, myśli i przykład Steve'a Biko zyskują równie silne znaczenie i oddźwięk jak za jego życia. Jego rewolucja miała prosty, ale niezwykle potężny wymiar, w którym sama się rozegrała – radykalnej zmiany świadomości ludzi. Afrykański renesans wymaga i jest częścią właśnie tak fundamentalnej zmiany świadomości: świadomości nas samych, naszego miejsca w świecie, naszej zdolności do kształtowania historii oraz naszych wzajemnych relacji i relacji z resztą ludzkości”.

– Nelson Mandela, piąty doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 10 września 2004 roku

Prezydent Nelson Mandela

„Najważniejszy wkład Stephena Bantu Biko do wolności, którą się dziś cieszymy, tkwi w uwolnieniu nas od strachu przed śmiercią, co pozwoliło nam w pełni stać się tym, do czego zostaliśmy stworzeni – panami naszej własnej historii”.

– Mamphela Ramphele, szósty doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 12 września 2005 roku

Dr Mamphela Ramphele

„To niesamowite, gdy pomyśli się, że Steve miał tak niewiele czasu, by szerzyć swoje nauki i na dobrą sprawę powinny one popaść w zapomnienie... Nie miał pretensjonalnego samochodu ani dużego domu. Mieszkał w getcie. Nie miał nawet wyższego wykształcenia i właściwie powinien popaść w niepamięć zarezerwowaną dla wszystkich miernot. A jak wygląda rzeczywistość?”

– Desmond Tutu, siódmy doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 26 września 2006 roku

Arcybiskup Emeritus Desmond Tutu

„Steve Biko rozumiał, że aby zdobyć wolność, musimy zaprzeczyć poglądowi, że to my stanowimy problem, oraz że nie wystarczy tylko krzyczeć: Dlaczego Bóg stworzył mnie wyrzutkiem i obcym we własnym domu? Rozumiał, że powinniśmy przestać patrzeć na siebie oczami innych i oceniać nasze dusze miarą świata, który w rozbawieniu przygląda się nam z pogardą i litością”.

– Thabo Mbeki, ósmy doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 12 września 2007 roku

Prezydent Thabo Mbeki

„Pisma Biko mniej mówią o jego stosunku do gubernatorów-rasistów, a więcej o psychologii i świadomości ciemiężonych. On rozumiał wtedy, a my musimy zrozumieć dziś, że świadomość biedoty i jej aktywny udział we wprowadzaniu zmian we własnym życiu jest kluczem do demokratycznej transformacji. Za te przekonania Biko oddał życie w imieniu wolności i demokracji. Tym zasłużył sobie na naszą wdzięczność i oczywiście należne mu miejsce w pamięci zbiorowej”. 

– Trevor Manuel, dziewiąty doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 11 września 2008 roku

Minister Trevor Manuel 

„Gotów oddać wszystko za ideę demokratycznego społeczeństwa Steve Biko z największym zainteresowaniem obserwowałby postępy kraju od wprowadzenia demokracji w 1994 roku. A właściwie robiłby więcej: zamiast obserwować, z pewnością stanąłby na czele – kształtowałby wydarzenia, zamiast płynąć z ich nurtem”.

– Tito Mboweni, dziesiąty doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 10 września 2009 roku

Nkosinathi Biko (prezes Fundacji) i Tito Mboweni (szef Banku Rezerw)

„Pracując nad problemem ucisku, zaczęłam pojmować m.in. to, jak ciemiężca – kimkolwiek by nie był – chętnie zabiera nam wszystko, co mamy, ale zostawia nasze zadane samym sobie cierpienie. Ochoczo nam zostawia nasze blizny. A potem pomaga innym zdefiniować nas po tych ranach i bliznach, które sobie sami sprawiliśmy... Steve Biko jest znany w RPA jako Ojciec Świadomości Czarnych. Uczył, że czarni muszą zbadać i uzasadnić własne istnienie niezależnie od tego, co inni o nich myślą; że muszą ujrzeć się w ciepłym świetle własnego geniuszu – wyjątkowego daru, z którym przychodzą na świat, by podarować go całemu rodzajowi ludzkiemu; muszą wierzyć w to, że zostali stworzeni na podobieństwo Boga. To dlatego Steve Biko jest szanowany. Bo, mówiąc krótko, w pełni zrozumiał, że podstawą prawdziwego wyzwolenia, każdego prawdziwego wyzwolenia, jest miłość własna”.

– Alice Walker, jedenasty doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 12 września 2010 roku

Profesor Alice Walker

„Po zakończeniu dochodzenia przeczytałem kilka jego prac. Niedawno wróciłem do niektórych z nich. Nawet dziś, po ponad 30 latach, w zupełnie innym społeczeństwie, ich moc jest zdumiewająca. Można w nich znaleźć połączenie elokwencji, wnikliwości, zamiłowania do polityki i pragmatyzmu politycznego”.

– Sir Sydney Kentridge, dwunasty doroczny program Steve Biko Memorial Lecture, 12 września 2011 roku

Sir Sydney Kentridge
Autorzy: artykuł

Steve Biko Foundation:
Nkosinathi Biko, CEO
Y. Obenewa Amponsah, Director International Partnerships
Donna Hirschson, Intern
S. Dibuseng Kolisang, Communications Officer
Consultants:
Ardon Bar-Hama
Marie Human

Twórcy wszystkich multimediów
Pokazane artykuły w niektórych przypadkach mogły zostać przygotowane przez firmy niezależne, dlatego nie zawsze będą zgodne z poglądami wymienionych poniżej instytucji, które dostarczyły te materiały.
Przetłumacz z Google
Strona główna
Przeglądaj
W pobliżu
Profil