1945 – 1964

Steve Biko: Wczesne lata

Steve Biko Foundation

„Przebudzenie olbrzyma”

 Biko, syn Mathew Mzingaye i Alice Nokuzola Biko, pochodził z dosyć biednej rodziny. Jego ojciec najpierw służył w policji, a następnie był urzędnikiem państwowym. Zmarł w 1950 roku podczas studiów prawniczych na University of South Africa. Biko miał wtedy cztery lata. Od tego czasu największy wpływ na jego życie miała matka Alice, która pracowała jako służąca w Grey Hospital w King William’s Town.

Biko, the son of Mathew Mzingaye and Alice Nokuzola Biko, came from humble beginnings. His father served in the police force before landing a job as a government clerk. He died in 1950 while studying towards a law degree through the University of South Africa. Biko was four. From that age, the primary influence in Biko’s life was his mother, Alice, who worked as a domestic servant at Grey Hospital in King William’s Town.

„Jego matka niestrudzenie dbała o podstawy utrzymania. Była zbyt biedna i musiała zbyt ciężko pracować, by wychować czworo dzieci po przedwczesnej stracie męża w 1950 roku”. 

– Aelred Stubbs

Alice „Mamcete” Biko
Dom Biko, getto Ginsberg; King William's Town, RPA
Bukelwa Biko
Khaya Biko

Biko, trzeci z czworga dzieci, miał starszą siostrę Bukelwę, starszego brata Khaya i młodszą siostrę Nobandile. Ich połączone imiona tworzyły kalambur – „Hayi ukuBukeka kweKhaya laBantu aBandileyo” (Lubimy dużą rodzinę).

Nobandile Biko

„Odpowiedzialnym człowiekiem był nie tylko w domu. Czuł się odpowiedzialny za społeczność, a zwłaszcza za jej edukację. Było tak dlatego, że gdy ukończył szkołę średnią, lokalna społeczność Ginsberg zebrała pieniądze na jego dalszą naukę. Nikt w Ginsberg o tym nie wiedział, ale Biko zdał z bardzo dobrymi wynikami. Później odczuwał taką wdzięczność, że postanowił założyć Ginsberg Education Fund”. 

– Nobandile Biko

Jako młody chłopak Biko uczęszczał do szkoły podstawowej Charles Morgan Elementary i średniej Forbes Grant High School w getcie Ginsberg
Lista ocen Biko ze szkoły średniej

W 1963 roku, w wieku 15 lat, Steve Biko został przyjęty do Lovedale College, instytucji prowadzonej przez misjonarzy, do której rok wcześniej zapisał się Khaya. Jeszcze w tym samym roku dwaj bracia, wraz z pięćdziesięciorgiem innych uczniów, zostali aresztowani pod zarzutem wspierania Poqo – zbrojnego skrzydła zdelegalizowanego PAC. Steve został przesłuchany przez policję, a następnie, pomimo braku dowodów na jego powiązania polityczne, wydalony ze szkoły oraz umieszczony na czarnej liście wszystkich szkół państwowych. Khaya trafił do więzienia za członkostwo w zdelegalizowanym PAC. Stąd wziął się uraz Steve'a Biko do władz, i jak to ujął Khaya, „olbrzym przebudził się”. W 1976 roku, po wezwaniu na świadka obrony w procesie jego kolegów z Ruchu Świadomości Czarnych, sam Steve Biko wyznał: „od tej chwili nienawidziłem władzy jak diabli”!

Zdarzenie z 1963 roku miało naprawdę ogromny wpływ na polityczne zapatrywania Biko. Po wydaleniu ze szkoły przez długi czas dostarczał bratu i jego uwięzionym towarzyszom jedzenie i inne artykuły. Wydarzenia 1963 roku były dla niego chrztem bojowym, który sprawił, że poglądy Khayi i innych trafiły do wcześniej beztroskiego i obojętnego politycznie Steve'a.  

St. Francis College
Szkoła średnia – Biko otrzymuje nagrodę w konkursie na esej

„W 1963 roku bez powodu wydalili go ze szkoły. To wtedy olbrzym przebudził się”. 

– Khaya Biko 

Ojciec Aelred Stubbs

 W 1964 roku Steve Biko został przyjęty do St. Francis College, kolejnej szkoły prowadzonej przez misjonarzy, która znajdowała się w Marianhill, w Natalu. Tam intensywnie skupił się na badaniu sprzeczności pomiędzy chrześcijańską nauką liberalną a doświadczeniami czarnych ludzi. Poczuł się nieco zawiedziony tym, że dyrektor i nauczyciele Lovedale College, którzy identyfikowali się z postępowym liberalnym programem, odpowiedzieli bezsilnością na niesprawiedliwość 1963 roku. Dowody tego przebudzenia świadomości można znaleźć w korespondencji pomiędzy Biko i jego byłym nauczycielem z Lovedale, ojcem Aelredem Stubbsem.

Program pogrzebu Ojca Stubbsa
Stubbs, z którym Biko później się zaprzyjaźnił, zredagował niektóre jego pisma na potrzeby książki zatytułowanej „I Write What I Like” (Piszę to, co mi się podoba) – publikacji zawierającej dzieła Biko napisane w wieku 18-29 lat.

„W centrum Świadomości Czarnych leży uświadomienie czarnym, że najsilniejszą bronią w rękach ciemiężcy jest umysł ciemiężonych. Jeśli ktoś ma wolność w sercu, żadne łańcuchy wykute przez człowieka nie mogą go zniewolić, ale jeśli czyjś umysł jest zmanipulowany i kontrolowany przez ciemiężcę, wtedy uciśniony nie może zrobić nic, by wystraszyć swoich potężnych władców”.

– Steve Biko, I Write What I Like

List pożegnalny do swojej klasy – Steve Biko opuszczał St. Francis College, by rozpocząć studia uniwersyteckie

Click on the Steve Biko Foundation logo to continue your journey into Biko's extraordinary life. Take a look at Steve Biko: The Black Consciousness Movement, Steve Biko: The Final Days, and Steve Biko: The Legacy.

Autorzy: artykuł

Steve Biko Foundation:
Nkosinathi Biko , CEO
Y. Obenewa Amponsah, Director International Partnerships
Donna Hirschson, Intern
S. Dibuseng Kolisang, Communications Officer 
Consultants:
Ardon Bar-Hama, Photographer
Marie Human, Researcher

Twórcy wszystkich multimediów
Pokazane artykuły w niektórych przypadkach mogły zostać przygotowane przez firmy niezależne, dlatego nie zawsze będą zgodne z poglądami wymienionych poniżej instytucji, które dostarczyły te materiały.
Przetłumacz z Google
Strona główna
Przeglądaj
W pobliżu
Profil