Over de Beeld en Geluid collectie van een radio pionier

Ontsnapt uit de depots
Hans Schotanus à Steringa Idzerda (1885-1944) is een opmerkelijke man. Deze ietwat stugge, maar aardige Fries ziet de mogelijkheden van het medium radio voor ieder ander in Europa. Zijn inspanningen zetten draadloze radio en de radio-omroep op de kaart in Nederland en daarbuiten. Naast een visionair is hij een echte ambachtsman en een briljante ingenieur. Hij leeft voor zijn experimenten, en uiteindelijk betaalt hij voor zijn immer nieuwsgierige geest met zijn leven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid beheert de verbazingwekkende erfenis van Idzerda in haar depots. We zijn er trots op om de gelaagde rijkdom en schoonheid ervan aan u te kunnen onthullen en presenteren. Een gebaar dat we alleen kunnen maken dankzij Idzerda zelf.
Museumwaardig
In 1940 besluit Idzerda zijn erfenis veilig te stellen. Ondanks dat anderen zijn pioniersrol ontkennen, is hij zichzelf bewust van zijn belangrijke rol in de geschiedenis van de radio-omroep. Hij neemt afscheid van zijn kostbare apparaten, apparatuur en boeken in verschillende donaties aan het Postmuseum in Den Haag.
Inventarisatie van de schenking
Idzerda en het museum schrijven heen en weer over de inventaris van alle geschonken objecten. In totaal schenkt Idzerda zelf ruim 379 apparaten en onderdelen, 197 boeken en 80 schema's. Op de afbeelding is een deel van de inventaris te zien. Later, in 1941 schenk hij nog 31 radiolampen en tijdschriften, handschriften en correspondentie.

Het is 1940, en Nederland is bezet door de Duitsers. Het bezitten van een werkende radio is illegaal. Daarom gaat het Postmuseum ervan uit dat de Duitse Wehrmacht is geïnformeerd en dat de radio's niet verzegeld of ingeleverd hoeven te worden. Het zou zomaar kunnen dat Idzerda met deze schenking wil voorkomen dat de Duitsers zijn radiotoestellen in beslag nemen.

Dit is een deel van de radio-apparaten die Hans Idzerda in 1940 doneert aan het Postmuseum. Om de omvang van de donatie vast te leggen, zijn de apparaten opgesteld door de curator van het museum, in het depot gebouw aan Maziestraat 19 in Den Haag.

Vierkante experimentele raamantenne en ringspoelen.

Deka de Luxe radio ontvangsttoestel, NRI.

Verschillende spoelen: ringspoelen en een antennespoel.

Deka de Luxe radioontvanger ontworpen door de NRI
Technische informatie:
serienummer 5535
Registratienummer: #9098
Radio ontvanger zonder spoelen en radiobuizen. Interne slede met zeven Corona spoelen.

Een tweede foto van de radio-apparatuur die Idzerda in 1940 aan het Postmuseum schenkt.

Een raamantenne is in principe een zelfinductie oftewel een spoel. Met een een spoel en een capaciteit wordt een afgestemde kring gevormd. In verbinding met een ontvanger is radio-ontvangst mogelijk. Het opvangend vermogen hangt af van de afmetingen van het raam, maar is doorgaans aanzienlijk kleiner dan van een draadantenne. Raamantennes werden aanvankelijk gebruikt met meervoudige hoogfrequent versterkers. De antenne is gebruikt voor experimenten en daardoor niet meer in oorspronkelijke staat.

Een van de catalogi uit de collectie, die foto's bevat van de instrumentenmakerij en het interieur van de Nederlandse Radio Industrie in 1918.

De collectie van Beeld en Geluid bevat tientallen witdrukken, technische tekeningen, schetsen en blauwdrukken zoals deze.

De Idzerda collectie bij Beeld en Geluid
Het topstuk van zijn erfenis volgt in 1945. Na de tragische dood van Idzerda tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog, schenkt zijn weduwe Idzerda's PCGG zender aan het Postmuseum, gevolgd door meer bijbehorende attributen.

De Idzerda collectie van Beeld en Geluid is ontstaan uit schenkingen aan het Postmuseum (later het Museum voor Communicatie) en het Omroep Museum. Sindsdien is de collectie gegroeid door overige schenkingen van radio amateurs en verzamelaars, zoals de Nederlandse Vereniging Voor Radiotelegrafie (NVVR) en individuen als omroephistoricus N.T.J. Swierstra. Dit heeft geresulteerd in een enorm diverse en omvangrijke collectie van radiopionier Idzerda.

Credits: verhaal

Productie: Carlien Booij
Research: Pieter Bakker en Carlien Booij

Credits: alle media
Het uitgelichte verhaal kan in sommige gevallen zijn gemaakt door een onafhankelijke derde partij en kan afwijken van de standpunten van de hieronder vermelde instituten die de content hebben geleverd.
Vertalen met Google
Homepage
Verkennen
Dichtbij
Profiel