De gebeurtenissen in mei

May Events Archive

'Macht aan de verbeelding'
Mei 1968

1968: HET JAAR VAN DE STUDENTENOPSTAND

De opkomst van grootschalig universitair onderwijs kwam in de jaren '60, samen met een radicale jeugdcultuur. De oorlog in Vietnam veroorzaakt jeugdactivisme over de hele wereld. Enorme demonstraties in de Verenigde Staten en Europa sporen tienduizenden jongeren aan om de straat op te gaan. Universiteiten worden ook uitgedaagd. In 1964 eisen studenten in Berkeley het recht om op de campus te protesteren tegen de oorlog en rassendiscriminatie. In Frankrijk is het relatief stil, maar op 3 mei 1968 breekt plotseling een staking op de universiteiten uit. Een kleine demonstratie bij het hoofdgebouw van de Sorbonne wordt onderdrukt door de politie en de universiteit wordt gesloten. Er volgt een maand van escalerende demonstraties en stakingen. Niet lang daarna wordt voor de eerste en enige keer opgeroepen tot een algemene staking door een studentenbeweging van Nieuw Links. Bijna tien miljoen arbeiders over het hele land doen mee aan de staking. Het regime wordt bedreigd door een revolutionaire opstand. 

SLUITING VAN DE SORBONNE

De Sorbonne wordt ingenomen door de politie. Studenten vechten om terug te keren naar hun collegezalen. De wapenstokken van de politie leren hen opstandige lessen. De studenten ontdekken de revolutionaire toepassingen van oude Parijse straatkeien. Velen raken gewond, maar elke dag doen er meer mee aan de strijd.

De Sorbonne

DE NACHT VAN DE BARRICADES

In de nacht van 10 mei bouwen de studenten, die gezelschap hebben gekregen van vele jonge arbeiders uit de voorsteden, barricades van kasseien in het Quartier Latin. De repressie is zo gewelddadig dat het het hele land shockeert.

TERUG IN DE SORBONNE

De regering trekt zich terug en heropent de Sorbonne. De studenten keren terug, maar niet naar hun lessen. In de grote zaal is een 'algemene vergadering' continu in sessie. Daniel Cohn-Bendit verwerpt de rol van leider, maar iedereen luistert toch naar hem.

Cohn-Bendit houdt een toespraak op de Sorbonne
Jongeren spreken zich uit
Graffiti verschijnt overal

HET EINDE VAN DE STILTE

Een plotselinge stroom van toespraken en geschriften met revolutionaire boodschap overspoelt Parijs. De muren worden bedekt met graffiti en aanplakbiljetten, foldertjes worden per duizenden uitgedeeld in de straten, overal worden nieuwe kranten en tijdschriften in het leven geroepen, en het belangrijkste, mensen stoppen voor een praatje in de straten waar geen auto's meer te vinden zijn, sinds de benzine op begint te raken.

Revolutie als een festival: een piano op de binnenplaats van de Sorbonne

DE ALGEMENE STAKING BEGINT

De studenten organiseren een protestmars met de vakbonden en linkse politieke partijen. Het protest, gepland voor 13 mei, mobiliseert honderdduizenden Parijzenaars. De studentenbeweging is uitgegroeid tot een groot probleem voor de overheid, zoals afgebeeld op de voorpagina van de nieuwe studentenkrant 'Actie'.

ARBEIDERS IN OPSTAND

Na de demonstraties van 13 mei weigeren de arbeiders terug aan het werkt te gaan. Ze bezetten honderden fabrieken, vergrendelen de deuren en hangen rode vlaggen uit. De economie is platgelegd, het land verkeert in chaos.

ZELFBESTUUR

De beweging is niet verenigd en heeft geen duidelijke leiders of ideologie. Er worden actiegroepen gevormd in buurten en fabrieken. Hun lange-termijndoelen worden niet duidelijk opgesteld. Maar de ontevredenheid jegens de scherpe sociale hiërarchieën van het bestuurlijk bewind zijn het gemeenschappelijke thema. Socialistisch zelfbestuur wordt overal ter tafel gebracht als een innovatief alternatief voor kapitalisme en Sovjet-communisme.

Actiegroepen
De vakbonden nemen deel aan de strijd
Posters vieren de studentenstakingen van de Ecole des Beaux Arts
De demonstratie van 24 mei

DE CHARLETY-BIJEENKOMST

Na weken van demonstraties en rellen roepen de oppositiepartijen, de vakbonden en de studenten een enorme politieke bijeenkomst bijeen op 27 mei in het Charlety-stadion. Het staatsapparaat stort in wanneer ministeries gaan meedoen aan de staking. Alleen de politie en de televisie die door de staat wordt gecontroleerd, blijven in dienst van de overheid.

People Power
Verraders laten De Gaulle in de steek
De vergadering in Charlety

DE TERUGKEER VAN DE GAULLE

De Gaulle had de keuze: óf aftreden óf dreigen met een burgeroorlog om aan de macht te blijven. Op 29 mei vloog hij naar Duitsland om de steun van het beroepsleger te verzamelen. Op 30 mei keerde hij terug en hield een toespraak waarin hij plechtig beloofde 'de republiek te verdedigen' tegen zijn vijanden. Zijn aanhangers uitten hun vreugde hierover in een enorme tegendemonstratie.

DE REACTIE

De Gaulle dreigde met repressie, maar beloofde ook hervormingen die aan de eisen van de bevolking tegemoet zouden komen. De gaullistische jeugdbeweging beweerde de revolutie voort te zetten onder leiding van De Gaulle. De Communistische Partij en de belangrijkste vakbondsfederatie, de CGT, probeerden nu een einde aan de stakingen te maken.  

Een Gaullistische jeugdfolder
Nieuwe bondgenoten: vakbonden en De Gaulle
De politie bestormt Flins
Studenten vluchten de velden in

HET EINDE VAN DE BEWEGING

Ondanks de gezamenlijke druk van de regering en de vakbonden, hielden een aantal zeer hardnekkige groepen stakers het tot juni vol. Op 9 juni viel de politie de bezetters van de gigantische Renault-fabriek in Flins, in de omgeving van Parijs, aan. Studenten reisden van Parijs naar de fabriek om deze te verdedigen, maar tevergeefs. Een middelbare scholier vond de dood in deze schermutselingen. Niet lang hierna werden ook de laatste stakingen beëindigd. De regering bereidde nieuwe verkiezingen voor, die ze met gemak won. De Parijse studentenrevolte van mei 1968 was voorbij.

DE NASLEEP

De Mei-gebeurtenissen vormden een immens historisch keerpunt voor Frankrijk. Hoewel de opstand was neergeslagen, zorgde het voor culturele veranderingen die zouden leiden tot een opener en meer progressieve samenleving. De verkiezing van de socialistische Francois Mitterand tot president in 1981 was een lange-termijngevolg van deze veranderingen.

Francois Mitterand
Credits: verhaal

Creator — Andrew Feenberg

Credits: alle media
Het uitgelichte verhaal kan in sommige gevallen zijn gemaakt door een onafhankelijke derde partij en kan afwijken van de standpunten van de hieronder vermelde instituten die de content hebben geleverd.
Vertalen met Google
Homepage
Verkennen
Dichtbij
Profiel