Wydarzenia majowe

May Events Archive

„Wszystkie siły dla wyobraźni”
Maj, 1968 r.

1968: ROK BUNTU STUDENTÓW

W latach 60. XX w. przyszedł czas masowej edukacji wyższej wraz z radykalnym nurtem kultury młodzieżowej. Wojna w Wietnamie spowodowała aktywizację ruchów młodzieżowych na całym świecie. Ogromne demonstracje w Stanach Zjednoczonych i Europie zmobilizowały dziesiątki tysięcy młodych ludzi do wyjścia na ulice. Podobna sytuacja miała miejsce na uniwersytetach. W roku 1964 na uniwersytecie Berkeley studenci zażądali prawa do przeciwstawienia się wojnie i dyskryminacji rasowej na terenie kampusu. W dość spokojnej Francji protesty studentów wybuchły nagle 3 maja 1968 roku. Niewielka demonstracja w głównym budynku Sorbony została stłumiona przez policję, a uniwersytet zamknięto. Po kolejnym miesiącu nasilających się manifestacji i strajków po raz pierwszy i ostatni studencki ruch Nowej Lewicy rozpoczął strajk generalny. Dołączyło do niego prawie dziesięć milionów robotników w całym kraju. Reżimowi zagroziła rewolucyjna fala. 

ZAMKNIĘCIE SORBONY

Sorbona jest okupowana przez policję. Studenci walczą o powrót na zajęcia. Policjanci pałkami dają im lekcję buntu. Studenci odkrywają rewolucyjne zastosowanie starych kamieni pokrywających brukowane ulice Paryża. Wielu odnosi rany, ale każdego dnia do walki dołącza coraz więcej osób.

Sorbona

NOC BARYKAD

W nocy 10 maja studenci, do których dołączyli tłumnie młodzi robotnicy z przedmieścia, budują w Dzielnicy Łacińskiej barykady z brukowych kamieni. Brutalność represji szokuje cały naród.

POWRÓT NA SORBONĘ

Rząd ustępuje i ponownie otwiera Sorbonę. Studenci wracają, ale nie na zajęcia. W dużym audytorium nieustannie trwa zgromadzenie ogólne. Daniel Cohn-Bendit nie chce zostać przywódcą, ale i tak wszyscy go słuchają.

Cohn-Bendit przemawia na Sorbonie
Młodzi ludzie doszli do głosu
Graffiti pojawia się wszędzie

KONIEC MILCZENIA

Nagły potok słów i pism zalewa Paryż wieściami o rewolucji. Mury są pokryte graffiti i plakatami, tysiące ulotek są rozdawane na ulicach, powstają nowe gazety i pisma, a co najważniejsze, ludzie przystają, aby rozmawiać na ulicach, na których nie ma samochodów, gdyż kończy się benzyna.

Rewolucja jako festiwal: fortepian na dziedzińcu Sorbony

ROZPOCZĄŁ SIĘ STRAJK GENERALNY

Studenci razem ze związkami zawodowymi i lewicowymi partiami politycznymi zorganizowali marsz protestacyjny. Protest zapowiedziany na 13 maja zmobilizował setki tysięcy paryżan. Ruch studencki przyprawił rząd o ból głowy, co przedstawiono na okładce nowej studenckiej gazety „Action”.

BUNT ROBOTNIKÓW

Po demonstracjach 13 maja robotnicy odmawiają powrotu do pracy. Okupują serki fabryk, zamykają bramy i wywieszają czerwone flagi. Gospodarka jest sparaliżowana, a kraj pogrąża się w chaosie.

SAMORZĄDNOŚĆ

Ruch nie jest jednolity i nie ma pojedynczej grupy przywódców ani ideologii. Powstają komitety wykonawcze na osiedlach i w fabrykach. Trudno określić ich długoterminowe cele. Jednak niezadowolenie z ostrej społecznej hierarchii w zarządach i administracji jest powszechne. Wszędzie omawiana jest samorządność socjalistyczna jako innowacyjna alternatywa dla kapitalizmu i komunizmu w stylu radzieckim.

Komitety akcji
Związki dołączają do walki
Plakaty popierające strajki wykonane przez studentów Akademii Sztuk Pięknych
Demonstracja 24 maja

SPOTKANIE NA CHARLETY

Po tygodniach demonstracji i zamieszek 27 maja opozycyjne partie, związki zawodowe i studenci zwołali ogromne spotkanie polityczne na stadionie Charlety. Po tym, jak ministrowie dołączyli do strajku, doszło do upadku aparatu państwowego. Na rzecz rządu działały jeszcze tylko policja i telewizja państwowa.

Wola ludu
Szczury opuszczają de Gaulle'a
Spotkanie w Charlety

POWRÓT DE GAULLE'A

De Gaulle stanął wobec wyboru: zrezygnować lub ryzykować wojnę domową, by utrzymać się u władzy. 29 maja poleciał do Niemiec, aby uzyskać wsparcie armii zawodowej. 30 maja wrócił i wygłosił mowę, w której poprzysiągł „obronę republiki” przed jej wrogami. Jego zwolennicy cieszyli się w ogromnej kontrdemonstracji.

REAKCJA

De Gaulle zagroził represjami, ale obiecał także reformy mające zadowolić społeczeństwo. Ruch młodzieżowy związany z de Gaullem zadeklarował zamiar kontynuowania rewolucji pod przywództwem de Gaulle'a. Partia komunistyczna i główne zrzeszenie związków zawodowych, CGT, pracowały teraz nad zakończeniem strajków.  

Ulotka młodzieży gaullistowskiej
Nowi sprzymierzeńcy: związki zawodowe + de Gaulle
Szarża policji we Flins
Studenci uciekają na pola

ŚMIERĆ RUCHU

Mimo połączonych nacisków władz i związków najintensywniejsze akcje strajkowe trwały aż do czerwca. 9 czerwca policja zaatakowała strajkujących, którzy okupowali wielką fabrykę Renault na wiejskich terenach Flins pod Paryżem. Studenci z Paryża ruszyli bronić fabryki, ale na próżno. Jeden z licealistów zginął w zamieszkach, a wkrótce zakończono ostatnie strajki. Władze rozpisały nowe wybory, w których bez trudu zwyciężyły, i wydarzenia maja 1968 r. zakończyły się.

NASTĘPSTWA

Wydarzenia majowe stanowiły punkt zwrotny w historii Francji. Mimo klęski udało się zainicjować zmiany kulturowe, które dały początek bardziej otwartemu i postępowemu społeczeństwu niż to, przeciw któremu te wydarzenia były skierowane. Wybranie w 1981 r. na prezydenta socjalisty Francois Mitteranda było długoterminowym skutkiem tych zmian.

Francois Mitterand
Autorzy: artykuł

Creator — Andrew Feenberg

Twórcy wszystkich multimediów
Pokazane artykuły w niektórych przypadkach mogły zostać przygotowane przez firmy niezależne, dlatego nie zawsze będą zgodne z poglądami wymienionych poniżej instytucji, które dostarczyły te materiały.
Przetłumacz z Google
Strona główna
Przeglądaj
W pobliżu
Profil