Duvarın Yıkılışı

Peter Millar

"The Wall will still be here in 50, or even 100 years"
Doğu Alman lideri Erich Honecker, 19 Ocak 1989 (Berlin Duvarının yıkılmasına 10 aydan sonra az bir süre kala)
Batı'dan görünüm
'Ölüm Şeridi' 

13 Ağustos 1961'den itibaren Doğu Berlin birlikleri işgal altındaki Berlin'in Sovyet sektörünü Müttefiklerin sektöründen ayıran bir duvar inşa etmeye başladığında şehir birbirine eşit olmayan iki bölüme ayrılmış oldu. Bu iki bölüm arasında bir 'ölüm şeridi' bulunuyordu. Burada Doğu Alman sınır nöbetçileri kendi vatandaşlarının daha varlıklı olan Batı kesimine geçmelerini engellemek için gerekirse öldürücü güç kullanmaları konusunda emir almışlardı.

Doğu Alman lideri Erich Honecker duvarın sorumluluğunu üstleniyor ve gerekirse duvarın yüz yıl daha duracağını gururla söylüyordu.

1989'un başlarında Mihail Gorbaçov'un Moskova'daki sosyal ve ekonomik reformları tüm Sovyet Bloğunda bir dalgalanma etkisi yaratıyordu; Macaristan'da liberalleşme gerçekleşti, Polonya'da serbest seçimler yapıldı ve burada eskiden yasaklı olan Dayanışma hareketi çoğunluğu elde etti. Ağustos ayında Macaristan'da tatil yapan Doğu Almanlar açık bir sınırı geçerek Avusturya'ya kaçıp Batı Alman vatandaşlığı talep etti. Sonraki aylarda Doğu Alman vatandaşları Prag ve Varşova'daki Batı Alman elçiliklerine iltica etmeye başladı. Ülkede ekonomik ve sosyal liberalleşme isteyen protestolar hızla büyüyordu. Leipzig'de her Pazartesi kitlesel yürüyüşler başlamıştı.

Dayanışmayı seçimlerde 'Kahraman Şerif' temsil ediyordu
Polonya'da reformları ve Dayanışma hükümetini getiren Yuvarlak Masa görüşmeleri
Duvarın batı tarafında bir duvar resmi ile alaya alınan Honecker'in eski Sovyet lideri Leonid Brezhnev ile samimi bir ilişkisi vardı, ancak reform yanlısı Mihail Gorbaçov ile olan ilişkisi böyle değildi.

Macaristan, sınırını Batı'ya açan ilk Varşova paktı ülkesi oldu. Bu 'sosyalist komşu'da tatil yapan yüzlerce Doğu Alman Avusturya üzerinden Almanya'ya kaçmak için bu fırsattan yararlandı. Çekoslovak hükümeti Macaristan sınırını kapatınca da yüzlerce Doğu Alman Prag'daki Batı Almanya elçiliğine sığındı. Aynı olaylar Varşova'da da oldu ve sonunda Doğu Berin hükümeti mücadeleden vazgeçti ve özel olarak mühürlenmiş trenlerin bu 'hainleri' Batı Almanya'ya götürmesine izin verdi. Bununla birlikte bir sorun vardı; bu trenlerin Doğu Alman topraklarından geçiş yapması gerekiyordu. Böylece bu kişiler ülkelerinden 'sürülmüş' olacaktı; ancak bu durum kamu düzeninin bozulmasına yol açtı. Vatandaşların, trenlerin geçtiği şehirlerde geçen trenlere atlama umuduyla istasyonlara akın etmesine neden oldu.

Sığınmacıları taşıyan tren Dresden'de durduğunda trene binmek isteyenlerin akın etmesi nedeniyle yaşanan sorun hakkında Doğu Alman ulaşım polisinin raporu.
6 Ekim 1989 tarihinde, Doğu Almanya'nın 40. doğum gününün hemen öncesinde, komünist parti bir sadakat gösterisi olarak genç üyeleri ile bir geçit töreni düzenledi, ama gerçek farklıydı.
Şehirdeki muhalif gençler kiliselere toplanmıştı...
... polis tarafından dikkatle izleniyorlardı ve içlerine Stasi görevlileri sızmıştı.
Honecker Varşova Paktı liderlerini Cumhuriyet Sarayı'nda misafir ettiği sırada dışarıda toplanan öfkeli kalabalık 'Gorbi, bize yardım et' diye bağırıyordu
Sovyet lideri Honecker'e 'tarih, harekete geçmekte gecikenleri siler' dedi. Ama Honecker dinlemiyordu.
Polis ve Stasi kalabalığa karşı şiddetle tepki gösterdi.
Doğu Berlinliler Gorbaçov'u potansiyel kurtarıcıları olarak görüyordu.

6 Ekim protestoları Honecker rejimi için sonun başlangıcı oldu. Rüzgar tersine dönmüştü.

9 Ekim'de bir grup muhalif, değişim hedefleyen kitlesel bir vatandaş hareketi olan 'Yeni Forum'un tüzüğünü kaleme almak üzere insan hakları savunucusu Robert Havemann'ın dul eşi Katje Havemann'ın evinde toplandı.
17 Ekim'de Honecker geri çekildi ancak onun yerine uzun süreden beri aday gösterdiği Egon Krenz'in seçilmesi halkın öfkesini dindirmedi.
Muhalif grup Yeni Forum kitlesel bir protesto çağrısında bulundu 
4 Kasım günü binlerce kişi sokaklara döküldü
Toplamda yarım milyonun üzerinde kişi daha fazla sivil özgürlük protestolara katıldı, ancak hiçbiri bir gün duvarın yıkılabileceğine inanmıyordu.

Bu arada, Leipzig'de protestolar devam ediyordu. Her pazartesi on binlerce kişi şehrin içini dolaşan hat üzerindeki sokaklara dökülüyordu. Nefret ettikleri Stasi aleyhine sloganlar atıyorlar, demokratik değişim ve zorunlu askerliğin kaldırılmasını istiyorlardı. Kalabalıktaki önemli bir kişi ise Leipzig'in uluslararası üne sahip konser salonu Gewandhaus'un müzik direktörü Kurt Masur idi. Aslında Honecker, Mihail Gorbaçov'dan yakındaki Sovyet üssünden birlikler göndermesini istemişti, ancak Gorbaçov bu isteği reddetti.

Her Pazartesi Leipzig'de 70.000 kişiyi bulan bir kalabalık sokaklara çıkıyor ve reform istiyordu; ancak her an Sovyet tankları tarafından ezilebilecekleri korkusunu taşıyorlardı.
Demokratik protesto hareketi Yeni Forum'un bir üyesi Lothar Koenig, kendilerine karşı silahlı güç kullanılıp kullanılmayacağı konusundaki belirsizlik üzerine görüşlerini anlatıyor
4 Kasım'da reformlar yapılmasını, gizli polisin kaldırılmasını ve demokratik seçimleri isteyen yüz binlerce kişi Doğu Berlin'in merkezini doldurdu. Ancak henüz hiç kimsenin duvarın yıkılmasından söz etmeye cesareti yoktu. Almanya'nın birleşmesi ise bir tabuydu.

9 Kasım gecesi politbüro üyesi Günther Schabowski Doğu Berlin'de düzenlediği basın toplantısında, Batı'ya seyahate izin verilmesi hakkında alınan bir kararı yanlış okudu. Söylemek istediği, vize ve pasaportla geçişti; ancak yanlışlıkla kelimeleri karıştırınca sınırların açıldığı şeklindeki mesajı dünyaya yayıldı ve Batı Berlin televizyon ve radyosu üzerinden yeniden Doğu'ya iletildi. Önce yüzlerce, sonra binlerce Doğu Berlinli Bornholmer Strass kontrol noktasına akın etti. Sınır muhafızları aksi yönde bir emir olmadığından onların geçişine izin verdi. Baraj yıkılmıştı.

Batı Berlinliler Duvara tırmanıp Doğu Alman sınır muhafızları ile dalga geçiyor. Binlerce kişi hayatlarının partisi için batıya akın ediyor.

Duvardaki parti.
Batı Berlinli kalabalık Doğru Berlinlileri Charlie Kontrol noktasında karşılıyor. Ertesi gün Duvardaki gediğin artık hiç kapanmayacağı ortaya çıkıyor.
Doğu Berlinliler ellerindeki keskilerle geleceği kendi ellerine alıyor.
Doğu Alman sınır muhafızları Duvarı sökmeye başlıyor 
1989 Noelinde Brandenburg Kapısı ve çevresinde Doğu ve Batı'dan gelen Berlinliler şehirlerinin birleşmesini dev bir parti ile kutluyor.
Hazırlayanlar: Hikaye

Curator — Peter Millar
For more details go to www.petermillar.eu

Katkıda bulunanlar: Tüm medya
Bazı durumlarda öne çıkan hikaye bağımsız üçüncü taraflarca yaratılmış olabilir ve aşağıda listelenmiş olan içeriği sağlayan kurumların görüşlerini her zaman temsil etmeyebilirler.
Google ile çevir
Ana Sayfa
İnceleyin
Etrafımda
Profil