De kroning van koningin Elizabeth II 

De kroning van koningin Elizabeth II was een dag van indrukwekkende pracht en praal en rituelen die over de hele wereld werd gevierd. Deze dag was het begin van een lange en historische regeerperiode.

Kinderen vieren de kroning
Koning George VI

De troonsbestijging van de koningin

Koning George VI stierf in zijn slaap in Sandringham House in de nacht van 6 februari 1952. Hij was nog maar 56 jaar. Een lange voorgeschiedenis van ziekte en de last van het leiderschap in de donkere dagen van de Tweede Wereldoorlog hadden hun tol geëist van de geliefde monarch. 

Prinses Elizabeth, de oudste van de twee dochters van de koning, was in Kenia voor het begin van een koninklijke tour langs staten in het Gemenebest waarin ze de plaats van haar vader innam vanwege zijn slechte gezondheid. 

Het nieuws van zijn dood werd haar voorzichtig gebracht door haar man, prins Philip. 

Elizabeth, nog maar 25 jaar, moest niet alleen haar verdriet om het verlies van haar vader dragen, maar ook het intimiderende besef dat ze nu de koningin van het Verenigd Koninkrijk en hoofd van het Gemenebest was. 

Hoewel Elizabeth de troon nu figuurlijk besteeg, duurde het nog 16 maanden voordat haar kroning plaatsvond. 

Portret van de Duchess of York (de toekomstige koningin-moeder) met haar pasgeboren dochter prinses Elizabeth

Elizabeths jeugd

Elizabeth werd op 21 april 1926 geboren in Londen. Vier jaar later kreeg ze een zusje, prinses Margaret. Hun vader, de Duke of York, was de tweede zoon van koning George V en er werd daarom niet verwacht dat hij koning zou worden.  

Maar dat veranderde in 1936, toen hun vaders oudere broer, koning Edward VIII, afstand deed van de troon omdat hij met de gescheiden Amerikaanse Wallis Simpson wilde trouwen. Dat was onverenigbaar met zijn rol als hoofd van de Church of England. Elizabeths vader werd koning George VI en zij werd kroonprinses. 

Het sterke karakter en het verantwoordelijkheidsgevoel van prinses Elizabeth vielen al tijdens haar kindertijd op. Tijdens de Tweede Wereldoorlog sprak ze op de radio om andere kinderen moed in te spreken, steunde ze goede doelen en op haar achttiende werd ze lid van de Women's Auxiliary Territorial Service en werd ze opgeleid tot chauffeur en monteur. 

In 1947 bracht de prinses haar eerste officiële koninklijke bezoek met haar ouders aan Zuid-Afrika. 

Prinses Elizabeth met haar moeder en zus
Prinses Elizabeth: Time, 1929
Een dagje uit met het gezin, 1936

'Ik verklaar hier voor u allen, dat ik mijn hele leven, of dit nu lang of kort zal zijn, zal wijden aan dienstbaarheid aan u en aan het grote rijk waartoe wij allen behoren.'

Prinses Elizabeth, 1947

Prins Philip

Prinses Elizabeth ontmoette prins Philip voor het eerst in 1934 toen ze nog maar 8 jaar oud was. Philip was een Griekse prins wiens familie in 1922 gedwongen in ballingschap was gegaan toen hij nog maar een peuter was.  

Na een nieuwe ontmoeting in 1939, toen prinses Elizabeth net 13 was, verklaarde ze dat ze verliefd was geworden op Philip, die inmiddels officierscadet was bij de Royal Navy, en de twee begonnen elkaar regelmatig te schrijven.

Prins Philip
Het koninklijk paar

Een koninklijk huwelijk

Prins Philip was in de Tweede Wereldoorlog in actieve militaire dienst in het Middellandse-Zeegebied, maar na de oorlog konden de twee hun groeiende relatie verdiepen. Hun verloving werd aangekondigd in 1947 en ze trouwden op 20 november in Westminster Abbey. Op dezelfde dag werd prins Philip in de adelstand verheven als Duke of Edinburgh. 

Bitterzoet: in de rij voor rantsoenen 

Groot-Brittannië in 1953

In 1953 leefde Groot-Brittannië nog altijd in de schaduw van de Tweede Wereldoorlog. Suiker en vlees waren nog steeds op de bon, iets waar mensen erg ontevreden over waren. Veel steden werden nog altijd ontsierd door bomkraters. 

De positie van Groot-Brittannië als een van de grootste wereldmachten werd bedreigd, en het Britse Rijk viel steeds verder uit elkaar. 

Maar in de jaren 50 begon het land zich te herstellen van de karige na-oorlogse tijd: de lonen stegen, de rantsoenering werd steeds minder streng en de regering startte een uitgebreid programma voor de bouw van nieuwe woningen.  

De kroning van een nieuwe koningin, jong, mooi en plichtsgetrouw, leek een betere toekomst in te luiden.

'De kroning was een soort feniksmoment: alles herrees uit de as … en werd alleen maar beter.'

Prinses Margaret
De processie door de straten van Londen

De processie

De voorbereidingen voor de kroning van koningin Elizabeth II begonnen op het moment dat ze de troon besteeg, in februari 1952. Het was echter pas 16 maanden later, op 2 juni 1953, dat ze tot koningin werd gekroond. 

De langverwachte dag begon met een processie van Buckingham Palace naar Westminster Abbey, de plaats waar de Engelse en Britse vorsten sinds Harold II in 1066 waren gekroond. Duizenden enthousiaste toeschouwers verzekerden zich van de beste plaatsen langs de route door daar te overnachten, ondanks zware regenval. 

Op de dag zelf stonden naar schatting 3 miljoen mensen langs de straten om de nieuwe koningin toe te juichen. Het regende die dag af en toe, maar tijdens de processie zelf was het droog. 

De processie werd geleid door de muziekkorpsen van de Brigade of Guards, gevolgd door afvaardigingen van de gewapende troepen van de naties van het Gemenebest. Staatshoofden en leden van buitenlandse vorstenhuizen reisden per koets. Ze werden gevolgd door de koningin zelf in de Gouden statiekoets. 

Soldaten marcheren in de processie

Hillary en de Everest

Op 29 mei 1953 waren de Nieuw-Zeelandse bergbeklimmer Edmund Hillary en de Nepalese sherpa Tenzing Norgay de eerste mannen die de top van Mount Everest bereikten, de hoogste berg ter wereld. Omdat ze weinig zuurstof hadden, konden ze maar 15 minuten aan de top blijven, die op een hoogte van 8848 meter ligt. 

Het nieuws van hun uitzonderlijke prestatie bereikte Groot-Brittannië op de ochtend van de kroning. Het werd onmiddellijk verwelkomd als een kroningsgeschenk aan de jonge koningin en naarmate het nieuws zich verder verspreidde door de straten van Londen, verhoogde dit de feestvreugde nog eens extra. 

Hillary en expeditieleider kolonel John Hunt werden later geridderd door de nieuwe koningin, en Norgay ontving de George Medal.

Edmund Hillary en Tenzing Norgay 

Koninklijke koetsen

Het Britse koningshuis bezit meer dan 100 koetsen en rijtuigen. De meest prestigieuze hiervan is de Gouden statiekoets, die door koningin Elizabeth is gebruikt voor haar kroning. De koets is in 1762 in Londen gebouwd, wordt getrokken door 8 paarden en weegt vier ton. Grote delen van de koets zijn verguld met bladgoud (vandaar de naam) en deze is versierd met beschilderde panelen.

De koninklijke koets die recentelijk het meest te zien is geweest, is de statie-landauer uit 1902, die is gebruikt voor zowel het huwelijk van William en Kate als de Diamond Jubilee van de koningin in 2012 (toen ze 60 jaar op de troon zat). 

Gravure van Westminster Abbey

De kroning

De aankomst van koningin Elizabeth in Westminster Abbey, waar 8000 gasten wachtten, was het begin van de religieuze ceremonie die zou eindigen met haar kroning. 

Ze droeg een japon van witte zijde met de emblemen van de naties van het Gemenebest, en daarover de fluwelen statiemantel van meer dan 5 meter lang. De sleep werd gedragen door zeven hofdames. 

Bij het altaar legde de koningin de kroningseed af, waarin zij zwoer het recht te laten zegevieren, de wetten van haar rijk te respecteren en het Anglicaanse geloof te verdedigen. Vervolgens werd de koningin, gezeten op de kroningstroon, in het oudste en heiligste moment van de ceremonie gezalfd met heilige olie door de Aartsbisschop van Canterbury. Toen ze de koninklijke scepters, rijksappel en koningsmantel ontving en ten slotte de kroon zelf, antwoordde de congregatie met de roep: 'God save the Queen’!

'De dingen die ik hier heb beloofd, zal ik ten uitvoer brengen en behouden. Zo waarlijk helpe mij God almachtig.'

Koningin Elizabeth II, 1953

Na de ceremonie

Na de kroningsceremonie reed de koningin in de Gouden statiekoets terug naar Buckingham Palace. Voor de hekken van het paleis verzamelde zich al snel een enorme menigte die begon te roepen: 'Wij willen de koningin!’ 

De koningin verscheen vergezeld door de koninklijke familie voor de eerste van diverse keren die dag op het balkon. Ze werd begroet door een enorm gejuich van de menigte. Hierna ging ze weer naar binnen voor het eerste van twee kroningsbanketten, waarbij familie, leden van buitenlandse vorstenhuizen en overgekomen hoogwaardigheidsbekleders aanwezig waren. 

Bij het tweede banket werd voor het eerst 'Coronation Chicken' geserveerd: een gerecht van koude kip in een romige currysaus dat speciaal voor de gelegenheid was bedacht.

Om 17:00 uur (inmiddels diverse keren verzet vanwege het slechte weer) vloog er een luchtparade van meer dan 150 vliegtuigen over Buckingham Palace. De koningin verscheen om middernacht voor het laatst op het balkon. 

'Laten we hopen dat we hier getuige zijn van het begin van een nieuw Elizabethaans tijdperk dat niet minder vermaard zal zijn dan het eerste.'

Clement Attlee, 1953

Televisie

De kroning van koningin Elizabeth werd een belangrijk moment in de televisiegeschiedenis. De ceremonie zelf was nog nooit eerder gefilmd, en hoewel premier Winston Churchill niet vond dat deze nu wel moest worden gefilmd, vond de koningin van wel. Minder dan een derde van de Britse huishoudens had een televisie in 1952, maar de behoefte om de kroning te kijken was enorm. In de aanloop naar de kroning werkte de BBC koortsachtig om zo veel mogelijk van de dag te kunnen verslaan en bereikte de verkoop van televisies een recordhoogte. 

Op de dag zelf kwamen mensen bij elkaar in woonkamers, bioscopen en concertzalen om de 11 uur durende live-uitzending te bekijken. De live-uitzending werd uitgezonden in zwart-wit, hoewel de beelden werden gefilmd in kleur. Het televisiepubliek in Groot-Brittannië was naar schatting 20 miljoen (40 procent van de bevolking). Dit markeerde het moment dat televisie gemeengoed werd in het Verenigd Koninkrijk. 

BBC-controlekamer voor de televisie-uitzending
De kroning op televisie

Leve de koningin

De kroning van koningin Elizabeth II markeerde het begin van een opmerkelijke regeringsperiode die tot nu toe de op één na langste in de Britse geschiedenis is. 

In die tijd heeft ze talloze staatsbezoeken afgelegd aan buitenlandse staten en landen van het Gemenebest en is ze het meest bereisde staatshoofd in de geschiedenis geworden. 

Tijdens haar bewind zijn het Verenigd Koninkrijk en de wereld daarbuiten opvallend en radicaal veranderd, niet in het minst door het geleidelijk uiteenvallen van het Britse Rijk. 

De koninklijke familie heeft zelf ook zijn eigen trauma's doorgemaakt, waaronder de scheidingen van drie van de vier kinderen van de koningin en de tragische en voortijdige dood van Diana, Princess of Wales, in 1997. 

Toch is de koningin met prins Philip aan haar zijde standvastig, waardig en plichtsgetrouw gebleven. Ze is nog altijd enorm populair in binnen- en buitenland, zoals bleek uit het grote publieke enthousiasme tijdens haar Diamond Jubilee in 2012. 

Credits: verhaal

Toby Groom, Documentary Producer & Historian 
Mike Lewis, CEO & Founder, Historvius.com

Credits: alle media
Het uitgelichte verhaal kan in sommige gevallen zijn gemaakt door een onafhankelijke derde partij en kan afwijken van de standpunten van de hieronder vermelde instituten die de content hebben geleverd.
Vertalen met Google
Homepage
Verkennen
Dichtbij
Profiel