1942

Ze waren kinderen

Paris City Hall

DEPORTATIE EN REDDING VAN JOODSE KINDEREN IN PARIJS, 1940-1945

In juli 1942 werden bijna 14.000 Parijzenaren gearresteerd door de Franse politie, alleen maar omdat ze Joods waren. Een groot aantal van hen, waaronder ook veel kinderen, werd samengebracht in het Vélodrome d’Hiver. Meer dan de helft van de 11.400 Joodse kinderen die tussen 1942 en 1944 vanuit Frankrijk werd gedeporteerd, was afkomstig uit Parijs. Vandaag, in 2012, zeventig jaar na de 'rafle du Vél d’Hiv' (de razzia van Vel' d'Hiv), wil onze stad de nagedachtenis van deze mensen eren. We willen ook de duizenden 'verborgen' kinderen herdenken die de Shoah hebben overleefd dankzij de inspanningen van reddingsnetwerken en de solidariteit van Parijzenaren, die zo de integriteit van onze hoofdstad belichaamden. Daarom is deze expositie het 'chef d'oeuvre' van de inspanningen die de stad al jaren levert om de Shoah te herdenken. Vele organisaties hebben acties ondernomen om de namen, herinneringen, verhalen en waardigheid van de gedeporteerde kinderen in elk arrondissement in ere te herstellen, en deze expositie zet dit streven voort. Laat deze expositie een aansporing zijn tot nagedachtenis, waakzaamheid en verantwoordelijkheid.

Bertrand Delanoë

IDENTIFICATIE EN UITSLUITING

De wapenstilstand die op 22 juni 1940 werd ondertekend, verdeelde Frankrijk in twee delen. Parijs, en daarmee het grootste deel van de Joden in Frankrijk, maakte deel uit van het noordelijke deel. In september 1940 startten de bezetters en het Vichyregime met het stigmatiseren van de Joodse bevolking. Door middel van Franse wetten en Duitse bepalingen werd gedefinieerd wie als Joods werden beschouwd, waarna ze werden geïdentificeerd en opgespoord. Vervolgens werden de Joden uitgesloten van het economische en culturele leven. Veel van deze maatregelen waren niet alleen van invloed op volwassenen, maar ook op kinderen. Dit was een wezenlijke omslag van de beschermende maatregelen die Europese kinderen sinds de achttiende eeuw steeds meer bescherming hadden geboden.

ARRESTATIE EN DEPORTATIE

In totaal werden meer dan 6100 kinderen tijdens de Shoah in Parijs gearresteerd, voornamelijk door de Franse politie. De meeste kinderen werden overgebracht naar kamp Auschwitz in Polen, waar ze na aankomst meteen werden gedood.

Leven als een kind van ouders in gevangenschap.

De eerste razzia in Parijs vonden plaats in 1941. Bijna 8200 mensen, uitsluitend mannen en bijna allemaal buitenlanders, werden gearresteerd. De gevangenschap van veel van deze vaders resulteerde in nog meer materiële en psychologische schade voor hun families. Soms bleven kinderen zelfs alleen achter.

SOLIDARITEIT EN BEVRIJDING

Het lot van het grootste deel van de Joodse kinderen die vanuit Frankrijk waren gedeporteerd, werd in Parijs bepaald. Buiten de omvang ervan, zorgde de 'rafle du Vél d’Hiv' (razzia van Vél d’Hiv) voor een ommekeer onder de Parijzenaren. Aan de ene kant werd het lot van Joden onder de 16 hier onherroepelijk bezegeld. Vanwege de reacties die de razzia teweegbracht, zorgde deze gebeurtenis aan de andere kant ook voor verzet tegen deze radicale vernietigingsactie. Overal in de stad, in appartementencomplexen, trappenhuizen en op straat, werden Parijzenaren geconfronteerd met de plotselinge verdwijningen en waren ze soms getuige van gewelddadige arrestaties door de Franse politie, waarbij niet alleen mannen, maar ook vrouwen en vooral kinderen werden opgepakt. Dit resulteerde in een saamhorigheidsgevoel onder de niet-Joodse bevolking van de stad, die tot dat moment onaangedaan en soms tevreden was met de situatie waarin de Joden zich bevonden. Joodse organisaties, die zich al maanden hadden ingezet om families in barre omstandigheden te steunen, konden nu bouwen op deze solidariteit om een inmiddels collectief doel te bewerkstelligen: het redden van de kinderen.

OVERLEVEN EN VOLWASSEN WORDEN

In Parijs en in heel Frankrijk heeft ongeveer 80 procent van de Joodse kinderen de oorlog overleefd. Er wordt geschat dat 10.000 kinderen in leven werden gehouden vanwege de hulp van Joodse reddingsnetwerken, gesteund door niet-Joden. Het bepalen van een exact aantal is echter moeilijk. Een kwantitatieve schatting is nog lastiger, vanwege hulp die uit saamhorigheid door buren, vrienden of klasgenoten werd geboden. Daarnaast beleefden veel kinderen de oorlog thuis in Parijs, samen met hun ouders. De ervaringen van Joodse kinderen die de oorlog in Frankrijk hebben overleefd, zijn daarom erg divers.

Credits: verhaal

Amicale des anciens et sympathisants de l’OSE
Archives nationales
Archives de la ville
Archives départementales du Loiret
Archives de la préfecture de police de Paris
Archives de l’ORT-France
Bibliothèque historique de la Ville de Paris
Bibliothèque nationale de France
Centre Medem
CERCIL/Musée-Mémorial des enfants du Vel d’Hiv
Comité français pour Yad Vashem
Maison d’Izieu
Mémorial des enfants juifs exterminés
Ministère de la Défense
Musée de la résistance et de la déportation de Besançon
Musée de la résistance nationale
OSE
United States Holocaust Memorial Museum (Washington)
Amicale des anciens et sympathisants de l’OSE
Archives nationales
Archives de la ville
Archives départementales du Loiret
Archives de la préfecture de police de Paris
Archives de l’ORT-France
Bibliothèque historique de la Ville de Paris
Bibliothèque nationale de France
Centre Medem
Comité français pour Yad Vashem
Maison d’Izieu
Mémorial des enfants juifs exterminés
Ministère de la Défense
Musée de la résistance et de la déportation de Besançon
Musée de la résistance nationale
OSE
United States Holocaust Memorial Museum (Washington)

Credits: alle media
Het uitgelichte verhaal kan in sommige gevallen zijn gemaakt door een onafhankelijke derde partij en kan afwijken van de standpunten van de hieronder vermelde instituten die de content hebben geleverd.
Vertalen met Google
Homepage
Verkennen
Dichtbij
Profiel