1 gru 2015

„(A)POLLONIA" KRZYSZTOFA WARLIKOWSKIEGO, NOWY TEATR W WARSZAWIE

Narodowy Instytut Audiowizualny

JUBILEUSZ 250 LAT TEATRU PUBLICZNEGO W POLSCE 

Admet [ironicznie]: „Ktoś wolałby umrzeć? Pani? Pan? Pan nie?! To jest nas dwóch na tej sali, zawsze raźniej. Bo inni – nie. Inni bardziej kochają cudze życie niż własne. A my kochamy własne”.


„(A)pollonia” to jedno z najważniejszych przedstawień polskiego teatru powstałych w XXI wieku. Historia zbrodni, ofiarowania się, nieodkupionej winy. Spektakl miał premierę 16 maja 2009 roku w warszawskim Centrum Kultury Koneser, w dawnej wytwórni wódek na warszawskiej Pradze. To było pierwsze przedstawienie Nowego Teatru, sceny prowadzonej przez Krzysztofa Warlikowskiego. W lipcu 2009 roku 1. „(A)pollonia” była grana na festiwalu teatralnym w Awinionie.

Warlikowski opowiada historię trzech kobiet: Ifigenii – poświęconej przez ojca Agamemnona za ojczyznę, Alkestis – oddającej życie za męża Admeta oraz Apolonii Machczyńskiej, która zginęła podczas wojny, osieracając przy tym swoje dzieci, ponieważ zdecydowała się ukrywać Żydów. Heroizm okazuje się w przypadku bohaterek dwuznaczny, ich wybory moralne podlegają zakwestionowaniu.

Reżyser zadaje niewygodne pytania: o głęboki sens ofiary, o prawo do decydowania o życiu – cudzym, ale i własnym, skoro czasem decyzje dotyczące naszego życia wpływają też znacząco na losy innych. Warlikowski podważa również mechanizm uświęcania ofiar oraz jednoznaczny osąd moralny zbrodniarzy wojennych.

Agamemnon: „Nigdy nie będziecie mogli powiedzieć o sobie: nie zabiję. Jedyne, co możecie powiedzieć, to jest: mam nadzieję nie zabijać”.

Krzysztof Warlikowski (ur. 1962) – studiował filozofię, historię i romanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, a na paryskiej Sorbonie historię teatru antycznego. W 1993 roku ukończył reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie. Od początku pracował równolegle w Polsce i za granicą – był asystentem Petera Brooka, brał udział w warsztatach Ingmara Bergmana i Giorgia Strehlera. Pracował w teatrach niemieckich, francuskich, izraelskich, holenderskich.

Począwszy od premiery „Roberto Zucco” Bernarda-Marie Koltèsa (1995) spektakle Warlikowskiego budzą emocje – tak z powodu tematów (tożsamość seksualna, sytuacje graniczne i transgresyjne), jak i formy teatralnej. Do jego największych przedstawień zalicza się „Oczyszczonych” Sarah Kane (2001), „Kruma” Hanocha Lewina (2005) i „Anioły w Ameryce” Tony’ego Kushnera (2007). Ostatnie spektakle Warlikowskiego: „(A)pollonia” (2009), „Koniec” (2010), „Opowieści afrykańskie według Szekspira” (2011) oraz „Kabaret warszawski” (2013) oparte są na kolażu tekstów. Od 2008 roku Warlikowski jest dyrektorem Nowego Teatru w Warszawie.

„Warlikowski stworzył mocny, momentami prześmiewczy spektakl o tym, jak niejednoznaczne są wszelkie definicje: zbrodni, sprawiedliwości, winy. (…) W (A)pollonii przywrócone do łask zostaną krzyk, uczucia, muzyka i metafora, które mogą więcej niż kalekie słowa”.
(Joanna Derkaczew, „Gazeta Wyborcza”)

„(…) teatr Warlikowskiego wymaga nie tyle widza, ile uczestnika (…) projektowana w (A)pollonii wspólna przestrzeń jest niespotykanie rozległa i gęsta. Chce objąć całe uniwersum, rozciągnięte na przecięciu dwóch perspektyw – historii i mitu, prywatności i ponadjednostkowego losu – których nie sposób uzgodnić”.
(Marcin Kościelniak, „Tygodnik Powszechny”)

„Telewizyjna rejestracja pozwala spojrzeć na (A)pollonię inaczej i docenić to, co w premierowym odbiorze było trudne do dostrzeżenia. Jedna różnica uderza najmocniej. Teraz możemy wreszcie docenić siłę filmowych zbliżeń. Spojrzeć w skupieniu na twarze znakomitych aktorów i skupić się na słowach, nie próbując ogarniać scenicznej panoramy”.
(Jacek Wakar, Polskie Radio)

W 2014 roku rejestrację przedstawienia przygotowały NInA i Telewizja Polska. Premierową emisję obejrzało 114 tysięcy widzów.

Autorzy: artykuł

Scenariusz i redakcja: Paweł Pokora
Multimedia: Zuzanna Ciesielska
Zdjęcia:
slajd 3 - TVP/Ireneusz Sobieszczuk
slajd 7 - PAP/Korotayev Artyom

NINATEKA.pl


Twórcy wszystkich multimediów
Pokazane artykuły w niektórych przypadkach mogły zostać przygotowane przez firmy niezależne, dlatego nie zawsze będą zgodne z poglądami wymienionych poniżej instytucji, które dostarczyły te materiały.
Przetłumacz z Google
Strona główna
Przeglądaj
W pobliżu
Profil