1960 – 1963

FABRYKA, Tadeusz Sumiński

Fundacja Archeologia Fotografii

Wybór zdjęć przemysłowych wykonanych przez polskiego fotografa - Tadeusza Sumińskiego. Większość z nich powstała w latach 60. dla magazynu "La Revue Polonaise", który miał promować Polskę za granicą.

Tadeusz Sumiński był fotografem dokumentalistą pracującym w latach 1960-80. Nazywał się fotografem krajobrazu, ale w jego archiwum znajdziemy także takie tematy jak: podróże, moda i architektura. 

Ważną częścią jego pracy zajmują fotografie przemysłowe realizowane dla magazynu "La Revue Polonaise". Magazyn miał w dużej mierze charakter propagandowy. Jednak dziś zdjęcia Sumińskiego przede wszystkim przedstawiają wartość dokumentalną. Jest to także związane ze statusem fotografowanych obiektów - wiele zakładów przemysłowych udokumentowanych przez Sumińskiego już nie istnieje, podczas gdy inne funkcjonują dziś w ramach większych koncernów. Niektóre z tych fotografii przywodzą na myśl m. in. kultowe kadry z serii przemysłowych pejzaży Bernda i Hilli Becherów.

Ale wartość fotografii przemysłowych Sumińskiego wynika nie tylko z ich wartości  dokumentalnej. Zdjęcia, pełne niemal abstrakcyjnych form, emanują siłą powtarzalnych, geometrycznych elementów, dostrzeganych w maszynach czy architekturze; uwodzą wypracowaną kompozycją i techniczną doskonałością. Sumiński umiał wyeksponować faktury przedmiotów, precyzyjnie układał łuki maszyn, wieże fabryczne, porządkował gmatwaninę rur we wnętrzu młyna. Dzięki swojemu sposobowi widzenia i zastosowaniu konkretnego materiału w tematyce industrialnej, uzyskał szczególną wartość formalną i intensywność oddziaływania.
Pierwszym śladem obecności tematów przemysłowych w dorobku fotografa były znalezione w archiwum autorskie odbitki. Około stu pozytywów, przeważnie ukazujących zbliżenia maszyn, produktów czy innych materiałów, czasem szersze fragmenty architektury przemysłowej. Kilka odbitek z tej  serii, traktowanych jako samodzielne obrazy, Sumiński wysłał na konkursy. Mimo zlecenia oficjalnego, o propagandowym charakterze, Sumiński wykonywał odbitki dla siebie i wykorzystywał w działalności artystycznej wybraną część materiału.
Negatywy, dające wgląd w całość procesu fotografowania Sumińskiego, odsłaniają szerszy kontekst pokazywanych zakładów, nie tylko zbliżenia i detale, przeważające w pozytywach, ale także liczne widoki hal, ujęcia ogólne, portrety. Fotograf często powtarza ujęcia, zapewne także ze względu na trudne warunki w fabrykach i dłuższy czas naświetlania. W kolejnych ujęciach, często planach ogólnych, pojawiają się także sylwetki pozujących do zdjęć pracowników, pełniących funkcję sztafażu.
Sumiński wykorzystuje w pracy negatyw 6 x 6 cm, jednak kadruje często swoje odbitki do formatu prostokątnego. Także w reportażach drukowanych w miesięczniku sporadycznie pojawiają się pełne kadry. 
Możliwość wglądu w całość dokumentacji przemysłowej w archiwum Sumińskiego odsłania te kadry, które nie znalazły się w drukowanym materiale, zarówno ze względu na swoją nieprzydatność, jak i niezgodność z założeniami redakcyjnymi i z propagandową funkcją, jaką miały pełnić. 
W industrialnych fotografiach Tadeusza Sumińskiego - powstających niejako na marginesie jego komercyjnych zleceń czy fotoreportaży robionych dla „La Revue Polonaise” - formy przemysłowych obiektów zaczynają grać pierwsze skrzypce, a niezwykły kształt ich konstrukcji, rytm elementów, z których zostały wykonane, skutkuje kompozycjami o par excellence abstrakcyjnym charakterze.
Archeology of Photography Foundation www.faf.org.pl
Autorzy: artykuł

Wykorzystano fragmenty tekstów: Marty Przybyło- Ibadullajev ">>Wzorcowy młyn<< Fotografie przemysłowe Tadeusza Sumińskiego" oraz Wojciecha Wilczyka "Tadeusz Sumiński, industrialista zapomniany" z książki "Tadeusz Sumiński, Industrial", wyd. Fundacja Archeologia Fotografii, Warszawa 2014.


Archiwum Tadeusza Sumińskiego znajduje się pod opieką Fundacji Archeologii Fotografii z siedzibą w Warszawie.


Więcej fotografii:
http://www.faf.org.pl/en/image/tid/290

Twórcy wszystkich multimediów
Pokazane artykuły w niektórych przypadkach mogły zostać przygotowane przez firmy niezależne, dlatego nie zawsze będą zgodne z poglądami wymienionych poniżej instytucji, które dostarczyły te materiały.
Przetłumacz z Google
Strona główna
Przeglądaj
W pobliżu
Profil