"Ceauşescu and your wife, we don’t want you in Romania!"
  

Nikolay ve Elena Çavuşesku 22 Aralık günü başkentten helikopterle kaçtı. Saat 12:00 civarında Snagov'daki konutlarına ulaşıp ardından Târgoviște'ye doğru havalandılar.

Boteni yakınlarında (Bükreş-Târgoviște yolu kenarında) askerlerin inmesini emrettikleri helikopteri bıraktılar (saat 13:30'da). Çavuşesku'lar Securitate [Gizli Polis] görevlilerinin yolda durdurdukları başkalarına ait arabalarla Târgoviște yakınlarına kadar ulaştı.

Gece olana kadar bir ormanda saklandılar ve sonra Kasaba Milislerinin merkezine gittiler. Merkez devrimcilerin eline geçmişti. Çavuşesku'lar burada tutuklandılar ve üstleri arandı.

Saat 18:00 civarında ordu ve milis korumaları eşliğinde Târgoviște Garnizonuna (UM 01378 ve UM 01147 askeri birimleri) gönderildiler.

Özgürlüklerinin ilk gününü kutlayan Rumenler

Çavuşesku'ların tutuklanması haberi Romanya ulusal televizyon stüdyolarındaki devrimciler tarafından coşkuyla karşılandı.

Yüksek Askeri Konsey toplantısı 24 Aralık akşamı gerçekleştirildi. Toplantıya Ion Iliescu, Petre Roman, Silviu Brucan ve sekiz general katıldı. Ion Iliescu saat 20:00'da Nikolay ve Elena Çavuşesku'nun acil yargılanması için Olağanüstü Askeri Mahkeme kurulmasına ilişkin Ulusal Kurtuluş Cephesi kararını açıkladı.

Saat 21:00 civarında Ion Iliescu, Nikolay ve Elena Çavuşesku'nun 22 Aralık'tan beri tutuldukları Târgoviște UM 01417 Askeri Birimi Karargahında ertesi gün yapılacak mahkemenin düzenlenmesi ile ilgili olarak General Victor Stănculescu'yu görevlendirdi.

25 Aralık günü saat 05:30'da Çavuşesku'lar zırhlı personel taşıyıcılarla yargılamaların yapılacağı garnizon komuta bürosuna getirildi. Çavuş Constantin Stoican motorun devrini yükselterek bir duman bulutu oluşturdu ve Çavuşesku'ların araçtan çıkışını gizledi.

Doktor muayenesinden sonra sanıklar Nikolay ve Elena Çavuşesku askeri birimde aceleyle hazırlanmış mahkeme salonuna getirildi.

Devrimin Sonu

Mahkeme heyeti, askeri yargıçlar Gică Popa ve Ioan Nistor ile iddianame taslağını hazırlama emrini almış olan savcı Binbaşı Dan Voinea tarafından yönetiliyordu. (Emil Constantinescu, Păcatul Originar, sacrificiul fondator [İlk Günah, temeldeki fedakarlık], cilt 1, sf. 353-354).

Mahkeme kayıtlarına göre savunma avukatları Nicolae Teodorescu ve Lucescu Constantin'di.

Mahkemedeki ilk açıklama yargıç Gică Popa tarafından yapıldı; yargıç savunma avukatlarına davanın özel yapısı hakkında bilgi verdi.

Savcı Binbaşı Dan Voinea tarafından hazırlanan dosyaya göre suçlamalar şöyleydi:

1. Soykırım – 60.000'den fazla kurban

2. Halka ve devlet gücüne karşı silahlı güçler oluşturarak devletin gücünü baltalamak

3. Binaların yıkılması, zarar verilmesi ve şehirlerdeki patlamalar vb. dahil olmak üzere kamu varlıklarına zarar vermek.

4. Ulusal ekonomiyi baltalamak

Daha sonra Târgoviște davasındaki iddianameye Ion Iliescu tarafından Bükreş'te beşinci bir suçlama eklendi. (Grigore Cartianu, Sfârşitul Ceauşeştilor [Çavuşesku'ların sonu], sf. 478, ekler)

Savcı Voinea, Çavuşesku'ların dört suçlamada isnat edilen suçlardan dolayı idama mahkum edilmelerini istedi.

Çavuşesku karşıtı göstericiler

Yargılama süresince Çavuşesku, yalnızca Büyük Millet Meclisine cevap vereceğini, yargılamanın bir göz boyama olduğunu ve hiçbir şeyi kabul etmediğini defalarca tekrarladı.

Yargıç Popa şöyle yanıtladı: "Göz boyama sizin 25 yıl boyunca yaptığınızdır. Bu göz boyamayı siz yaptınız ve ülkeyi çöküşün eşiğine getirdiniz".

Kendisine yöneltilen suçlama yağmuru altında Nikolay Çavuşesku sık sık "hainler" ve "yabancı istihbarat servisleri" tarafından yapılan "darbe"den söz ediyordu.

Yargılamanın son bölümünde, savunma avukatları Nicolae Teodorescu ve Constantin Lucescu'ya odaklanılmıştı; ancak bu avukatlar da savcı gibi davranıyordu.

Nicolae Teodorescu, Çavuşesku'ları savcının yönelttiği tüm suçlamalardan suçlu bularak müvekkillerinin idama mahkum edilmesini istedi.

Constantin Lucescu, Çavuşesku'lara yeniden söz söyleme hakkı tanınmasının "Romanya halkına karşı bir saldırı" olacağını söylüyordu.

25 Aralık 1989 sabahı Boteni'den iki helikopterle gelen sekiz paraşütçü çok gizli bir görevi yerine getirecekti.

Yüzbaşı Ionel Boeru komutasındaki bu silahlı yedi NCO, idam mangasını oluşturacaktı, ancak bundan haberleri yoktu. Sekizi de önce 50 subay arasından, sonra da 20 gönüllü arasından seçilmişti.

Paraşütçü komandoların ve idam mangasının komutanı Ionel Boeru, Çavuşesku'nun mahkeme önündeki durumunu anlatıyor: "Tanınmaz haldeydi. Kağıt gibi bembeyazdı, saçları dağınıktı ve tıraş olmamıştı. Ama yine de tıraş losyonu sürmüştü, hoş kokuyordu. (...) (Grigore Cartianu, Sfârşitul Ceauşeştilor [Çavuşesku'ların sonu])

Saat 14:30'da Mahkeme karar için bitişik odaya geçti. On dakika sonra mahkeme heyeti salona geri döndü ve Gică Popa kararı okudu:

"Mahkeme, hukuk ve halk adına, yaptığı kapalı toplantıda oybirliği ile sanıklar Nikolay Çavuşesku ve Elena Çavuşesku'yu idam cezasına mahkum etmiş ve sanıkların tüm mal varlıklarına el konulmasına karar vermiştir..."

İnfaz

Elena Çavuşesku'nun protestolarına rağmen ikisinin de elleri arkadan bağlandı. Çiftin iki tane son isteği olmuştu: birlikte ölmeleri ve ellerinin bağlı olmaması. İsteklerinden yalnızca birincisi yerine getirildi. Dört paraşütçü onları infaz edilecekleri duvarın dibine getirdi.

Saat 14:50'de infaz edildiler.

Sekiz paraşütçüden ve aynı zamanda diktatörleri infaz edildikleri duvara götüren dört kişiden biri olan Çavuş Dorin Cârlan anlatıyor:

"Çavuşesku'nun bir metre gerisindeydim. Duvara doğru yürüdüğümüzü görünce buradan kurtulamayacağını anladı. (...) Aklımda şöyle bir görüntü kalmış... sanki 'Geyiğin Ölümü' gibiydi. Bir damla gözyaşı döktü, hatta daha fazla; sonra şöyle dedi: 'Hainlere ölüm!' Meslektaşlarım onu ileri doğru döndürdüler ama o bağırmaya devam etti: 'Hainlere ölüm! Yaşasın özgür ve bağımsız Romanya Sosyalist Cumhuriyeti! Tarih benim öcümü alacak!' (...) Ardından Enternasyonal marşının bir bölümünü söylemeye başladı: 'Uyan artık uykudan uyan / Uyan esirler dün..' Dünya kelimesini tamamlayamadı, çünkü onu bu dünyadan göndermiştik bile." (Grigore Cartianu, Sfârşitul Ceauşeştilor [Çavuşesku'ların sonu], sf. 392-393, Dorin Cârlan röportajını anlatırken, Bükreş, 4 Kasım 2009)

Diktatörün idamının resmi duyurusu Romanya televizyonundan ayın 25'i akşamı yapıldı.

Çavuşesku rejimi devrilmişti, ancak dev bir bedel ödenmişti: 1142 ölü, 3138 yaralı. Şehit olan kahramanların ardından yetim kalan en az 748 çocuk kayıtlara geçti. (Kaynak: Wikipedia, Romanya Hükümetine bağlı bir kurum olan Devrim Problemleri Devlet Sekreterliği.)

Sokaktaki ayaklanmalardan sonra düşünce tarzında bir devrim yaşandı ve yeni dünyanın talep ve şartları ile uyumlu temel demokratik değerler yeniden oluşturuldu. Bu fedakarlık; düşüncelerin, görüşlerin ve inançların serbestçe açıklanabilmesi hakkının yanında özel mülkiyet ve seyahat özgürlüğünü de kazandırdı.

Göstericiler meydana çiçekler getirip askerlere veriyor.
Hazırlayanlar: Hikaye

Contributing editor  — Alina Conţeanu
Contributing editor  — Lina Vdovîi
Contributing editor  — Monica Paula Coman
Contributing editor  — George Gurescu
Archivist editor  — Mihai Ciobanu
16 mm film operator — Carmen Drăghici
Photo documentarist — Irina Bartolomeu
Photo and video editor — Silviu Panaite
Project coordinator — Dorian Stoica

Katkıda bulunanlar: Tüm medya
Bazı durumlarda öne çıkan hikaye bağımsız üçüncü taraflarca yaratılmış olabilir ve aşağıda listelenmiş olan içeriği sağlayan kurumların görüşlerini her zaman temsil etmeyebilirler.
Google ile çevir
Ana Sayfa
İnceleyin
Etrafımda
Profil