1955 – 1965

Lata Dolce Vita

Istituto Luce Cinecittà

„To społeczeństwo, które po okresie terroru zimnej wojny, a może nawet w reakcji na niego, powoli rozkwita na każdym polu".
Ennio Flaiano

Dobrobyt pojawił się we Włoszech w latach 50. Nie spadł z nieba, lecz był efektem wielu lat ciężkiej pracy. Po moralnych i materialnych zniszczeniach przyniesionych przez faszyzm i wojnę Włosi zakasali rękawy i pokazali światu swój upór i kreatywność na polach przemysłu, sztuki i rozrywki. Momentem przełomowym dla całego tego okresu był rok 1960. Właśnie wtedy swoją premierę miał film Federico Felliniego „La Dolce Vita”. Czy jednak życie we Włoszech było naprawdę tak słodkie?

Jaki był koszt życia w kulminacyjnym momencie boomu gospodarczego?

Wielu Włochów ze zdumieniem po raz pierwszy doświadczało nowoczesności. Pierwszy supermarket w Rzymie otwarto w 1956 roku.

Typowe dla okresu pomiędzy odbudową a boomem gospodarczym były funkcjonalne – choć często anonimowe – bloki mieszkalne, a także tanie samochody.

Rodzinnego Fiat 600 zaprezentowano oficjalnie 9 marca 1955 roku. Był to 4- lub nawet 5-miejscowy samochód, którego prędkość maksymalna wynosiła 95 km/h.

Fiat 500 miał swoją premierę w 1957 roku i był przeznaczony dla Włochów, którzy nie mogli sobie pozwolić nawet na niedrogi model 600.

W tych latach Włochy można było opisać jako swoistą mieszaninę starego z nowym. Wszyscy jednak oczekiwali postępu – robotnicy, przedsiębiorcy, kobiety czy młodzi ludzie.

Wspaniałości i niedostatki włoskiego boomu najlepiej portretuje we włoskich komediach filmowych pochodzący z Rzymu aktor Alberto Sordi.

W latach pięćdziesiątych poziom analfabetyzmu spadł we Włoszech do około 10%, choć różnice pomiędzy północą a południem pozostały bardzo wyraźne.

Intrygująca była rodząca się w tamtych latach włoska telewizja.

Praca i konsumpcja szły ze sobą w parze i zdawały się w taki sam sposób wpływać na wszystkich, jednak nadal widoczny był znaczący brak równowagi. Podczas gdy wielu Włochów wciąż musiało szukać szczęścia poza granicami kraju, włoscy przedsiębiorcy prowadzili działalność na całym świecie, a klasa średnia odkrywała konsumpcję masową. 

Dla wielu dobrobyt pozostawał marzeniem, które mogli zrealizować tylko z dala od domu.

Włosi są w większości katolikami, więc w wyborach stawiali na Chrześcijańskich Demokratów, partię o zdecydowanie religijnej orientacji. Społeczeństwo poszło jednak drogą sekularyzmu narzuconego przez modernizację. Nawet Watykan był w tamtych latach otwarty na zmiany mentalności. 

Watykańska Rada Ekumeniczna, powołana przez papieża Jana XXIII w 1962 roku, rozpoczęła fundamentalny dialog pomiędzy Kościołem katolickim i światem świeckim.

W tamtych czasach włoskie społeczeństwo przechodziło przełomowe zmiany kulturowe i antropologiczne. Dotyczyły one roli kobiet w miejscu pracy i nowego podejścia Włochów do seksu, co w ciągu kilku lat – przy ogromnej popularności filmów i magazynów erotycznych – uczyniło Włochy krajem wyjątkowym na tle pozostałej części Europy.

Kronika dnia pracy kobiety

Dzięki swojej przedsiębiorczości i kreatywności Włochy okazały się najlepszym miejscem do stworzenia „społeczeństwa rozrywkowego", konkurencyjnego wobec kultury amerykańskiej i kontrastującego z nią. Dotyczy to nie tylko odważnych producentów i lokalnych gwiazd, lecz także niezwykłych talentów, dla których ukuto termin „Hollywood sul Tevere”, oraz prawdziwej i wyjątkowej włoskiej kultury. Jej wyrazem były nie tylko kino i moda, ale również wiele niezwykłych dzieł artystycznych, które powstały w następnych dekadach.

Siedziba włoskiego przemysłu filmowego, Cinecittà, powstała w erze faszyzmu lat trzydziestych, ale swój złoty okres przeżywała w latach pięćdziesiątych. Nawet Amerykanie woleli kręcić swoje filmowe hity, takie jak „Quo Vadis?” czy „Ben Hur”, w Rzymie.

Nocne życie amerykańskich i włoskich gwiazd na rzymskiej Via Veneto nieuchronnie doprowadziło do pojawienia się „paparazzo”, czyli niedyskretnego i często natrętnego fotografa, jak określił go sam Fellini w „La Dolce Vita”.

Film szybko zyskał status kultowego i do dziś pozostaje jedną z najbardziej gorzkich i surowych ocen wpływu modernizacji na włoskie społeczeństwo.

Autorzy: artykuł

Curator — Roland Sejko
Curator — Gabriele D'Autilia

Twórcy wszystkich multimediów
Pokazane artykuły w niektórych przypadkach mogły zostać przygotowane przez firmy niezależne, dlatego nie zawsze będą zgodne z poglądami wymienionych poniżej instytucji, które dostarczyły te materiały.
Przetłumacz z Google
Strona główna
Przeglądaj
W pobliżu
Profil