1994 – 1999

Nelson Mandela: Presidensiële jare

Nelson Mandela Centre of Memory

“My instelling as die eerste demokraties verkose president van die Republiek van Suid-Afrika is teen my advies in aan my opgedring.”

Nelson Mandela het in 1991 president van die African National Congress (ANC) geword. Hy het die ANC deur onderhandelinge met die apartheidsregering en ander politieke organisasies gelei, wat geëindig het in die eerste demokratiese verkiesing in Suid-Afrika in 1994. Die verkiesing is deur die ANC gewen en in Mei 1994 het Mandela die eerste veelrassig verkose president van Suid-Afrika geword. Van die begin af was hy toegewyd om slegs een ampstermyn as president te dien. In 1999 het hy uitgetree en uit aktiewe politiek afgetree.

Op 16 Oktober 1998 het Nelson Mandela by sy lessenaar gesit en ’n stukkie blou notapapier uitgehaal en met ’n gunstelingpen, in ’n sterk en beslissende handskrif, die datum in Romeinse syfers neergeskryf. Dit is gevolg deur wat sy werkstitel sou wees: The Presidential Years. Onder dit het hy Hoofstuk 1 geskryf. Dit was die begin van sy poging om die opvolg op sy outobiografie Long Walk to Freedom te skryf.

Op ’n stadium het hy die woord “Konsep” bo aan die bladsy geskryf. Die laaste jaar van sy presidentskap, sy betrokkenheid in die Burundi-onderhandelinge, huidige politieke afleidings, die eise van sy welwillendheidswerk, en ’n eindelose stroom besoekers het die boek se vordering in die wiele gery.

Sy adviseurs het voorgestel dat hy ’n professionele skrywer kry om saam met hom te werk, maar hy het geweier. Hy was baie beskermend oor die skryfwerk en wou dit self doen. Hy het vir ’n rukkie ’n navorsingsassistent gehad, maar hy het ongeduldig geraak met die reëling. Uiteindelik het hy vaart verloor.

Dele van hierdie konsepopvolg is in 2010 in die boek Conversations with Myself gepubliseer en aanhalings is daaruit gehaal vir Nelson Mandela By Himself: The Authorised Book of Quotations wat in 2011 uitgegee is.

“Ek is vasbeslote om seker te maak dat die president van ’n land soos ons s’n nie in ’n styl leef wat geheel en al anders is as dié van die massas mense wat hom aan bewind gestel het nie.”

In die konsepweergawe van die opvolg op sy outobiografie skryf hy oor hoe die presidentskap wat hy na die land se eerste veelrassige verkiesing in 1994 aanvaar het, aan hom “opgedring” is en dat hy geglo het ’n jonger mens moes die verantwoordelikheid neem.

Wat net so opmerklik is, is dat mnr Mandela voor hy as president ingehuldig is, besluit het om slegs vir een ampstermyn te dien. Hierdie besluit van hom is dalk een van die mees aangehaalde voorbeelde van hoe hy van sy eweknieë in ander Afrika-lande verskil.

Nelson Mandela skerts met die Amerikaanse vise-president Al Gore buite sy kantoor in Kaapstad, Tuynhuys, terwyl Suid-Afrikaanse adjunk-president Thabo Mbeki toekyk.
DAGBOEKE: 29 Augustus
DAGBOEKE: 11-13 Desember

Nelson Mandela het sy presidensiële lessenaardagboeke as notaboeke én dagboeke gebruik. Sy persoonlike assistent het aantekeninge gemaak oor sy aktiwiteite, soos partytjies vir oudsoldate van die bevrydingstryd, grafsteenonthullings, fondsinsamelings, regeringswerk en, opvallend, “Rus”.

Wanneer mnr Mandela sy presidensiële dagboeke gebruik het was dit hoofsaaklik om aantekeninge te maak ter voorbereiding vir vergaderings of om neer te skryf wat verskillende parlementslede in die Volksraad kwytgeraak het.

Op die bladsy gemerk 29 Augustus 1995, op dieselfde bladsy as statistieke oor befondsing vir MIV / VIGS, het hy hierdie nota geskryf:

"Verantwoordelike seksprogramme word in skole en jeugsentrums bedryf. 200 "Vigs" taxi's ry in Gauteng en KwaZulu-Natal rond en nog 50 in elke provinsie."

In sy 1998-dagboek op die bladsy vir 11-13 Desember het hy geskryf oor hoe 'n mens in 'n Suid-Afrikaanse tronk moes gewees het om te sien hoe wreed mense met mekaar kan wees.

Nelson Mandela by ’n vergadering met onder andere kolonel Muammar Gadaffi en Yasser Arafat.
GESONDHEIDSTATUS: Hierdie getikte aantekening met ’n paragraaf uitgekrap en vervang met ’n paragraaf in sy eie handskrif word in die argief van die Nelson Mandela Centre of Memory and Dialogue bewaar.

Gedurende sy ampstermyn as president van Suid-Afrika was Nelson Mandela eerlik oor sy gesondheid. Vanaf sy vroeë jare in die tronk het hy gewoond geraak aan gerugte oor sy “afnemende” gesondheid.

As president het hy gesondheidskwessies trompop hanteer, hetsy dit die uitreik van persverklarings was of om langs sy dokters voor die media te verskyn. Hy was eerlik oor hierdie uitdagings.

Hy het selfs so ver gegaan as om self ’n amptelike verklaring te redigeer wat op 22 Februarie 1990 oor sy gesondheid uitgereik is. Hierdie getikte verklaring waarop ’n paragraaf uitgekrap en in sy handskrif vervang is, word bewaar in die argief van die Nelson Mandela Centre of Memory and Dialogue.

VALENTYNSDAG: Nelson Mandela het die tyd geneem om aan 'n jong korrespondent te skryf wat hom gevra het of hy Valentynsdag vier.

Te midde van ’n uitmergelende ampstermyn as president van Suid-Afrika het Nelson Mandela die tyd geneem om aan ’n jong korrespondent te skryf wat wou weet of hy Valentynsdag vier.

Hy het ’n briefie teruggeskryf, gedateer 13 Februarie 1995, waarin hy erken het dat hy nie baie daarvan weet nie. Hy het die brief gebruik om sy agtergrond te verduidelik en ook die feit dat hy eers Valentynspresente begin ontvang het na sy vrylating uit die tronk – toe hy reeds in sy sewentigs was.

Nelson Mandela aan die begin van die staatsbesoek aan die Filippyne (1 tot 3 Maart 1997)
Erkenning: storie

Photographer — Ardon Bar-Hama
Research & Curation — Nelson Mandela Centre of Memory Staff

Erkennings: Alle media
Die storie hier is in sommige gevalle moontlik deur 'n onafhanklike derde party geskep en verteenwoordig nie noodwendig die sieninge van die instellings hieronder wat die inhoud verskaf het nie.
Vertaal met Google
Tuis
Verken
Naby
Profiel