1918 - 1941

NELSON MANDELA De jonge jaren

Nelson Mandela Centre of Memory

'...door mijn ervaringen in het veld waar we in groepen werkten en speelden, maakte ik al op jonge leeftijd kennis met de ideeën van gezamenlijke inspanning.'

Vanaf zijn geboorte in 1918 tot aan 1941 woonde Nelson Mandela in de landelijke Oost-Kaap. Als zoon van een Thembu-stamhoofd (traditionele leider) werd hij tijdens zijn jeugd met name beïnvloed door de gewoonten van het Thembu-volk en het onderwijs dat hij kreeg op scholen van christelijke zendelingen. Tussen 1939 en 1941 studeerde hij aan de universiteit van Fort Hare, een tertiaire instelling voor zwarte Zuid-Afrikanen (en zwarte studenten uit andere Afrikaanse landen), waar hij voor het eerst werd blootgesteld aan de politiek van het Afrikaanse nationalisme. In 1941 verliet hij de Oost-Kaap en ging hij naar Johannesburg, waar hij directer te maken kreeg met de realiteit van het staatsracisme en waar hij een ​​politiek thuis vond in het Afrikaans Nationaal Congres.

Dit zijn de oudste onderdelen in het archief van het Nelson Mandela Centre of Memory.

In zijn volwassen jaren maakte Mandela ijverig aantekeningen en bewaarde hij bijna obsessief aandenkens. Dit verklaart ook zijn verzameling lidmaatschapskaarten van de Methodistenkerk, waaruit we kunnen aflezen dat hij tussen 1924 en 1934 lid was.

Kaarten van de Methodistenkerk

De kleine, vergeelde kaarten zijn geschreven in zijn eigen taal isiXhosa en geven de datum aan. Ze zijn bestemd voor leden van de zondagsschool, het forum voor jonge gemeenteleden van de Methodistenkerk. Op de kaarten zijn bijbelteksten afgedrukt.

Zijn dagen op de zondagsschool als kind moeten indruk hebben gemaakt op Mandela, want toen hij voor het eerst naar de universiteit ging, in Fort Hare, werd hij leraar op de zondagsschool.

In een brief aan zijn oudste dochter Maki Mandela, geschreven op Robbeneiland op 27 maart 1977, schreef hij het volgende:

"Zoals u weet, ben ik gedoopt in de Methodistenkerk en heb ik een opleiding gevolgd aan de Wesley-scholen in Clarkebury, Healdtown en bij Fort Hare. Ik verbleef in Wesley House. In Fort Hare werd ik zelfs leraar aan de zondagsschool."

Deze foto, algemeen beschouwd als de vroegst bekende foto van Nelson Mandela, bevindt zich in het Nelson Mandela Centre of Memory. Op de foto is Mandela te zien in zijn klas op Healdtown, het zogenoemde Wesleyan College waar hij in 1937 en 1938 op school zat.

VROEGE FOTO

In het midden van de foto zit Myrtle Workman, hoofd van het meisjeshostel, en eerwaarde Arthur Wellington, toenmalig hoofd van Healdtown. In al zijn herinneringen aan Healdtown benadrukt Mandela het karakter van eerwaarde Wellington, die verkondigde: 'Ik ben een afstammeling van de hertog van Wellington'. Mandela barstte vaak in lachen uit wanneer hij mensen vermaakte met verhalen over zijn schooltijd.

Aan de rechterkant van eerwaarde Wellington zit eerwaarde S.M. Mokitimi (onder andere hoofd van het jongenshostel) en rechts van hem zit Jane Methola, een leerling. Achter eerwaarde Mokitimi zit een andere leerling, Gilbert Nzimeni.

Mandela schreef over eerwaarde S.M. Mokitimi: 'Eerwaarde Mokitimi heeft nog om een andere reden indruk op ons gemaakt: hij verzette zich tegen eerwaarde Wellington.' Hij zei dat door hier getuige van te zijn, hij zich besefte dat 'een zwarte man zich niet automatisch hoeft te onderwerpen aan een blanke, hoe hooggeplaatst hij ook was.'

"... op jonge leeftijd al verliet ik mijn ouders en zwierf ik rond. Ik speelde en at samen met andere jongens. In feite kan ik me nauwelijks een gelegenheid herinneren dat ik alleen thuis was."

LAND VAN KINDERTIJD: In deze brief van 1 augustus 1970 aan senator Douglas Lukhele in Swaziland haalde hij herinneringen op aan het land van zijn kindertijd.

Toen Nelson Mandela vanaf 13 juni 1964 begon aan het uitzitten van zijn levenslange gevangenisstraf op Robbeneiland, mocht hij één keer in de zes maanden een brief van 500 woorden schrijven en ontvangen. Brieven waren kostbaar. Ze waren een manier om te communiceren met de buitenwereld en nieuws te ontvangen over je familie.

Het was ook een manier om je je leven tot op dat moment te herinneren en je eigen gedachten vast te leggen. Een soort van meditatie, waarbij je nooit zeker wist of de brief veilig de beoogde ontvanger zou bereiken.

TRADITIE EN MODERNISERING

Nelson Mandela schreef en sprak uitgebreid over zijn achtergrond en jeugd: of over het luisteren naar volwassenen die problemen oplosten, ofwel over het leven in twee werelden.

Wat het archief laat zien is Mandela's heldere visie op de spanning tussen traditie en moderniteit, en zijn opvatting dat, terwijl hij veel heeft geleerd van zijn landelijke achtergrond, hij een moderne man is geworden.

Hij schreef ook minachtend over degenen die hun culturele gewoonten gebruikten om anderen te kleineren. Hij drong er op aan traditie te respecteren, maar vond ook dat die traditie niet zou moeten bepalen hoe mensen met anderen omgingen.

VERBORGEN PISTOOL

Toen Nelson Mandela en zijn neef Justice in 1941 het ouderlijk huis op het Great Place verlieten om te ontsnappen aan een gearrangeerd huwelijk, kwamen ze terecht in Crown Mines in Johannesburg. Bij de poort vroeg Nelson Mandela aan een man die hij van thuis kende, Bikitsha, om zijn koffer te dragen.

Toen de koffer doorzocht werd door beveiligingsbeambten, werd opgerold in zijn kleren een geladen revolver gevonden die zijn vader hem had nagelaten.

Zo'n 30 tot 40 jaar later was de Zuid-Afrikaanse historicus Professor Charles van Onselen in een boekhandel in Johannesburg op zoek naar tweedehands boeken 'links van het midden'. Daar kwam hij een exemplaar tegen van het boek 'Time Longer Than Rope: The Black Man's Struggle for Freedom in South Africa' van Eddie Roux. Het boek was op dat moment verboden in Zuid-Afrika. Prof. van Onselen kocht het boek en nam het mee naar huis.

Tot zijn verbazing viel er een foto uit van twee jonge mannen, waarvan hij de een onmiddellijk herkende als Robbeneilandbewoner Nelson Mandela.

Mandela bevestigde dat de andere persoon op de foto Bikitsha is van het verhaal van het verborgen pistool.

UNIVERSITEIT

Nelson Mandela ging in 1939 studeren aan de Universiteit van Fort Hare, waar hij in 1942 afstudeerde met een BA. Hij schreef zich in Johannesburg in bij de Universiteit van de Witwatersrand en toen hij gevangen zat, begon hij in 1962 aan een studie aan de Universiteit van Londen. Pas in 1989, een paar maanden voordat hij werd vrijgelaten uit de gevangenis, studeerde hij - zij het bij verstek - af als bachelor in de rechten.

Zijn tijd in Fort Hare was voor hem echter de meest memorabele periode. Hier kreeg hij, een jonge man van het platteland, de kans om te studeren aan wat toen de meest prestigieuze onderwijsinstelling was voor de zwarte bevolking van Zuid-Afrika.

Hij wist dat deze studie hem zou helpen om succesvol te zijn, ondanks de discriminatie en de ontberingen die hem door zijn zwarte huidskleur ten deel vielen in een door rassen geobsedeerd land. Hij was teleurgesteld, zo schrijft hij in zijn oorspronkelijke autobiografische manuscript, dat wat hij leerde niet direct relevant was voor de Zuid-Afrikaanse situatie.

UIT HUIS GAAN

Misschien wel een van de meest beslissende momenten in het leven van Nelson Mandela was de dood van zijn vader Gadla Henry Mphakanyiswa, omdat dit betekende dat hij werd gescheiden van zijn geliefde moeder en meeging met de Regent, die hem aannam als zijn eigen zoon.

Zijn leven in de koninklijke residentie, de Great Place van Mqhekezweni met Jongintaba Dalindyebo en zijn zoon Justice, was een leven van voorrechten en kansen. Het betekende dat hij een opleiding zou krijgen aan de beste scholen en de universiteit. Het betekende ook dat hij in staat was om toe te kijken als de regent een ontmoeting had met de inwoners en naar hun problemen luisterde voordat hij zijn eigen mening gaf.

Deze ervaringen hebben een enorme impact gehad op het soort man dat Nelson Mandela zou worden. Hij begon zijn ongepubliceerde autobiografische manuscript met de dood van zijn vader.

Nelson Mandela onderging het traditionele Xhosa-overgangsritueel naar mannelijkheid toen hij 16 jaar was. Hij werd vergezeld door 25 andere jongeren voor het proces dat bekend staat als de 'initiatie' aan de oevers van de rivier in de buurt van zijn geboorteplaats.

Initiatie betekende dat de jongeren van huis weg gingen en met elkaar in de wildernis gingen leven. Ze kregen begeleiding en advies over de overgang naar mannelijkheid en ondergingen besnijdenis om hun overgang te voltooien.

Tijdens zijn presidentiële jaren en daarna vond Mandela het leuk sommige van zijn buitenlandse mannelijke bezoekers te choqueren door zijn besnijdenis tot in detail te beschrijven.

In zijn ongepubliceerde autobiografische manuscript maakte hij een soortgelijke beschrijving, geschreven op Robbeneiland in de jaren '70.

Nelson Rolihlahla werd opgevoed door een koning. Na de dood van zijn vader, Nkosi (Chief) Mphakanyiswa Mandela, die adviseur van de Thembu-koning was, werd het kind naar het koninklijk paleis of Great Place in Mqhekezweni gebracht. Daar werd hij begeleid en verzorgd door Jongintaba Dalindyebo, de regent van het koningskind Sabata. Onder diens toeziend oog kreeg de jonge Mandela een bevoorrechte opvoeding en het beste onderwijs dat er toen bestond. Door in de buurt te blijven wanneer de regent zijn taak als rechter vervulde en geschillen behandelde, leerde de toekomstige leider over het aangaan van de dialoog en het horen van alle kanten van een argument alvorens je eigen mening te geven. In zijn latere leven zou Mandela nog veel aan deze vaardigheden hebben.

OPGEVOED DOOR DE KONING

Hoewel Nelson Mandela werd geboren in het dorp Mvezo in Oost-Kaap als zoon van zijn vaders derde vrouw, bracht hij zijn jeugdjaren vooral door in Quru. Nadat zijn vader overleed, verhuisde hij naar Mqhekezweni. Hij heeft er altijd veel plezier in gehad om terug te keren naar Quru, waar hij een huis heeft laten bouwen na zijn vrijlating in 1990. Als vrij man wilde hij vooral Quru weer bezoeken, waar zijn ouders zijn begraven. Zijn moeder Nosekeni overleed op zeventigjarige leeftijd in 1968, toen haar zoon gevangen werd gezet op Robbeneiland. Zodra hij kon, bezocht hij haar graf en dat van zijn vader Nkosi (stamhoofd) Mphakanyiswa, die overleed toen hij nog een jongen was.

HERINNERING AAN QUNU

Nelson Mandela heeft altijd met veel plezier het verhaal over de Xhosa-dichter Mqhayi verteld en hoe hij in zijn jonge leven terechtkwam, mythes verbrijzelde en hem inspireerde verder te kijken dan de grenzen die hij als vanzelfsprekend had beschouwd. Het vertellen en navertellen van dit verhaal was gebaseerd op het bezoek van Mqhayi aan zijn methodistische kostschool Healdtown, waar hij naartoe werd gestuurd om zijn middelbare-schoolopleiding af te maken. Zijn verslag neemt de luisteraar mee naar de instelling die eind jaren '30 werd geregeerd door het koloniale personage dr. Arthur Wellington, aan wie vrijwel niemand zou twijfelen, totdat Mqhaqi het podium op liep en zijn verrukte publiek liet zien dat zij de belangrijkste van alle mensen waren. Mandela eindigt door uit te leggen dat hij later echter heeft geleerd dat het achterhaald was om in stamverband te denken.

BEZOEK VAN EEN DICHTER

Nadat Nelson Mandela had zijn voogd, de koning, boos had gemaakt omdat hij van de universiteit in Fort Hare was gestuurd, werd er besloten dat het tijd was voor een gearrangeerd huwelijk - dat zou de problemen wel oplossen. Mandela en Justice, zijn neef en de zoon van de koning, kregen het plan te horen. De koning had voor hen beiden een vrouw gevonden. Het was deze actie van de koning die ertoe leidde dat Mandela wegtrok van het platteland en zich in het zich snel industrialiserende Johannesburg vestigde. Daar raakte hij geïnteresseerd in de politiek en zette hij zijn eerste schreden op weg naar zijn einddoel - het omverwerpen van de apartheid.

GEARRANGEERD HUWELIJK
Credits: verhaal

Photographer — Ardon Bar Hama
Photographer — Matthew Willman
Reasearch & Curation — Nelson Mandela Centre of Memory Staff

Credits: alle media
Het uitgelichte verhaal kan in sommige gevallen zijn gemaakt door een onafhankelijke derde partij en kan afwijken van de standpunten van de hieronder vermelde instituten die de content hebben geleverd.
Vertalen met Google
Homepage
Verkennen
Dichtbij
Profiel