พิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยง

Kamthieng House Museum of The Siam Society

เรือนคำเที่ยง เป็นเรือนไทยล้านนาที่สวยงามที่สุดหลังหนึ่งหลงเหลืออยู่ในประเทศไทย ขณะนี้ได้เปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ชาติพันธุ์วิทยาที่จัดแสดงสิ่งของเครื่องใช้ และศิลปวัตถุของชาวล้านนาตามวิถีชุมชนเกษตรกรรมในชนบทเมื่อครั้งอดีต

เรือนคำเที่ยงถูกสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2387 ริมแม่น้ำปิง จังหวัดเชียงใหม่ โดยแม่แซ้ด เหลนเจ้าเมืองแช่ ตัวเรือนมีองค์ประกอบที่แสดงถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมในเรือนล้านนาในสมัยก่อน เมื่อเจ้าของเรือนสิ้นแล้ว เรือนล้านนาจะเป็นมรดกตกทอดไปสู่ลูกสาว หรือญาติทางฝ่ายแม่ เรือนคำเที่ยงก็เช่นเดียวกัน เรือนคำเที่ยงเป็นตัวอย่างของเรือนล้านนาที่งดงามที่สุดหลังหนึ่งที่หลงเหลืออยู่

นิทรรศการถาวรภายในเรือน จัดแสดงงานฝีมือดั้งเดิม และการประกอบพิธีกรรมตามความนิยมของพ่อค้าใหญ่ปลายสมัยล้านนาในช่วงชีวิตของแม่แซ้ดจนถึงแม่คำเที่ยงผู้เป็นหลานสาวและที่มาของชื่อเรือน ร้อยปีแรกของเรือนตรงกับระยะที่วัฒนธรรมล้านนาถึงจุดเปลี่ยน เมื่อวิถีชีวิตดั้งเดิมค่อยๆ ถูกแทนที่ด้วยรสนิยมแบบตะวันตก แต่เรือนคำเที่ยงยังคงรักษาจิตวิญญาณล้านนาไว้ได้ตลอดมา ตราบจนกระทั่งศาสตราจารย์ไกรสีห์ นิมมานเหมินทร์ ได้ย้ายเรือนคำเที่ยงมายังสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์เมื่อ พ.ศ. 2505 เพื่อเป็นประโยชน์ทางด้านการศึกษา เป็นพิพิธภัณฑ์ชาติพันธุ์วิทยาภาคเหนือของไทย

อาคารหลังเเรกของสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2475 ใช้เป็นทั้งห้องบรรยาย ห้องสมุด และเวทีสำหรับการแสดง เมื่อ พ.ศ. 2545 สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้มอบรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่นแก่สยามสมาคมฯ ซึ่งรวมถึง หอประชุมเอนกประสงค์ เรือนคำเที่ยง เรือนแสงอรุณ และบริเวณของสยามสมาคมฯ ปัจจุบันหอประชุมเอนกประสงค์ของสยามสมาคมฯ ถูกใช้เพื่อการจัดประชุม สัมมนา แสดงดนตรี และการแสดงอื่นๆ อีกมากมาย

สยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2447 ด้วยความร่วมมือของปราชญ์ชาวไทยและชาวต่างชาติในเมืองไทยสมัยนั้น สมาคมได้กลายเป็นที่รวมของสมาชิกผู้รู้ในวิชาการต่างๆ รวมทั้งนักประวัติศาสตร์ นักโบราณคดี และนักอักษรศาสตร์ที่มีชื่อเสียงหลายท่าน

วัตถุประสงค์ของการก่อตั้งห้องสมุดของสยามสมาคมฯ คือเพื่อเป็นแหล่งข้อมูลสำหรับสมาชิก และนักวิชาการ นอกจากนั้น ห้องสมุดยังถูกใช้แหล่งสนับสนุนข้อมูลสำหรับกิจกรรมอันหลากหลายของสยามสมาคมฯ ด้วย เช่น การศึกษาสัญจรทั้งในประเทศและต่างประเทศ การแสดงปาฐกถาโดยผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการ การจัดนิทรรศการเกี่ยวกับศิลปะและศิลปวัตถุตามมาตรฐานสากล การจัดแสดงดนตรีคลาสสิกและดนตรีร่วมสมัย การอบรมสัมมนา และจัดทำสิ่งพิมพ์ซึ่งได้แก่ Journal of the Siam Society (JSS) และ The Natural History Bulletin (NHB).

นับจากวันก่อตั้ง สยามสมาคมฯ มีวัตถุประสงค์ที่จะส่งเสริมการค้นคว้าวิจัย และรวบรวมข้อมูลความรู้เกี่ยวกับศิลปะ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และธรรมชาติวิทยา ในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน เมื่อ พ.ศ. 2467 สยามสมาคมฯ ได้กำหนดคติประจำองค์กรไว้ว่า "วิชชายังให้เกิดมิตรภาพ" เป็นการสื่อว่า สยามสมาคมฯ เป็นสถานที่แบ่งปันความรู้ ซึ่งเปรียบเสมือนสะพานเชื่อมไปสู่ความสัมพันธ์อันดีของสมาชิกและความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศด้วย

บทความวิชาการ หนังสือ เอกสารหายาก ภาพเก่า ไมโครฟิล์ม แถบเสียง แถบวีดิทัศน์ และคัมภีร์ใบลานเป็นของสะสมของสยามสมาคมฯ เป็นจุดกำเนิดของห้องสมุดสยามสมาคมฯ ซึ่งเป็นห้องสมุดที่มิใช่สมบัตรส่วนตัวของเจ้าของคนใดแห่งแรกในประเทศไทย เอกสารและหนังสือหายากในห้องสมุดโดยมากเป็นเรื่องเกี่ยวกับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

บันทึกการประชุมประจำเดือนของสยามสมาคมฯ ที่เริ่มมีการบันทึกมาตั้งแต่ พ.ศ. 2447 เรื่อยมาจวบจนปัจจุบัน ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรวจำของโลก ในฐานะที่เป็นบันทึกเรื่องราวความรู้ทางศิลปศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ และบันทึกเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างประเทศด้วย

เครดิต: เรื่องราว

สยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์

เครดิต: สื่อทั้งหมด
เรื่องราวที่นำเสนอบางเรื่องเขียนขึ้นโดยบุคคลหรือหน่วยงานอิสระภายนอก ซึ่งอาจแสดงมุมมองที่แตกต่างไปจากพิพิธภัณฑ์ที่อนุเคราะห์รูปภาพตามรายชื่อด้านล่าง
แปลภาษาด้วย Google
หน้าแรก
สำรวจ
ใกล้เคียง
โปรไฟล์