6 lip 1942

Anna Frank

Anne Frank House

 Jej życie, dziennik i spuścizna

Anna Frank jest jedną spośród milionów ofiar zagłady Żydów podczas II wojny światowej. 

Przez ponad dwa lata wraz z rodziną Anna ukrywała się w oficynie budynku, w którym znajdowała się siedziba firmy jej ojca. Tam właśnie pisała swój dziennik. 

Anna Frank zmarła w obozie koncentracyjnym w wieku 15 lat. 

Jej dziennik przetrwał wojnę. Dzięki temu, że został przetłumaczony na ponad siedemdziesiąt języków, Anna stała się znana na całym świecie. 

Oryginalny dziennik znajduje się na wystawie w Domu Anny Frank. 

Anna Frank, dzień po narodzinach, w ramionach matki, Edith. Frankfurt nad Menem, 13 czerwca 1929 roku.

Dzieciństwo w Niemczech

12 czerwca 1929 roku we Frankfurcie nad Menem na świat przychodzi Anna Frank. Jest drugą i najmłodszą córką Otto Franka i Edith Frank-Holländer. Siostra Anny- Margot, jest o trzy lata od niej starsza. Frankowie są rodziną żydowską. 

Otto Frank ze swoimi córkami Margot i Anną, sierpień 1931 roku.

Otto Frank pracuje w banku prowadzonym przez jego rodzinę. Z powodu ciężkiego kryzysu finansowego sytuacja w firmie jest trudna.

Otto i Edith Frankowie martwią się o przyszłość rodziny. W kraju pogłębiają się antysemickie nastroje. Coraz więcej ludzi udziela poparcia antysemickiej partii Adolfa Hitlera – NSDAP. W 1933 roku Hitler dochodzi do władzy i staje na czele rządu niemieckiego.

Otto ma szansę stworzyć w Amsterdamie lokalny oddział firmy Opekta. Firma Opekta zajmuje się sprzedażą pektyny, środka żelującego do produkcji dżemu. 

Otto i jego żona podejmują decyzję o przeniesieniu się do Holandii. 

Bezpieczni w Amsterdamie

W 1933 roku Anna Frank wraz z rodziną wprowadza się do mieszkania przy Merwedeplein w południowym Amsterdamie. W okolicy swój nowy dom znalazło wielu żydowskich uchodźców. 

Anna i Margot szybko uczą się języka niderlandzkiego i w krótkim czasie Holandia staje się ich domem. Anna jest tryskającą energią i ciekawą świata dziewczynką, która lubi być w centrum zainteresowania. Margot jest spokojniejsza i bardziej poważna. Zawsze dostaje dobre stopnie w szkole. 

Otto Frank zakłada swoją firmę w samym centrum Amsterdamu. Ponieważ ciężko pracuje, rzadko bywa w domu. Edith Frank ma trudności z zaaklimatyzowaniem się w nowym miejscu w Holandii. Bardzo tęskni za rodzinnymi stronami i martwi się o swoją rodzinę, która pozostała w Niemczech.

Unikalny materiał filmowy pokazujący młodą Miep Gies pod czas pracy w firmie Otto Franka. 

Sytuacja w Niemczech staje się coraz bardziej niebezpieczna dla Żydów.

W listopadzie 1938 roku ma miejsce pogrom tzw. „Noc Kryształowa”.

W marcu 1939 roku matka Edith opuszcza Niemcy i przenosi się do Franków do Amsterdamu.

W 1939 roku Niemcy napadają na Polskę, co sprawia, że Anglia i Francja wypowiadają Niemcom wojnę.

Warszawa zostaje zbombardowana.

Niemalże od razu zaczynają się prześladowania Żydów.

Niemiecka inwazja na Holandię. 

W maju 1940 roku Niemcy napadają na Holandię. Po zbombardowaniu Rotterdamu holenderski rząd oddaje władzę agresorom. Rozpoczyna się okres niemieckiej okupacji.

 

15 maja 1940 roku generał Winkelman w głównej kwaterze armii niemieckiej podpisuje kapitulację Holandii.

Ustawy antyżydowskie 

W krótkim czasie po inwazji w 1940 roku naziści zaczynają wprowadzać w Holandii ustawy antyżydowskie. Bardzo utrudniają życie ludności żydowskiej. Urzędnicy żydowscy zostają zwolnieni. Żydom nie wolno chodzić do parków, kin i na baseny. Dzieci żydowskie zmuszone są przenieść się do specjalnych żydowskich szkół.

Anna Frank pojawia się w oknie swojego domu w Amsterdamie. 

Dziennik Anny

12 czerwca 1942 roku Anna Frank obchodzi 13 urodziny. Jednym z prezentów, które dostaje z tej okazji, jest dziennik z okładką w biało-czerwoną kratkę. Anna od razu zaczyna pisać. Dziennik staje się jej najcenniejszym skarbem. Anna zabiera go ze sobą, gdy trzy tygodnie później, rodzina musi się ukryć. 

Prześladowanie Żydów 

W miarę upływu czasu pod okupacją niemiecką sytuacja dla Żydów w Holandii staje się coraz bardziej niebezpieczna. Od maja 1942 roku wszyscy Żydzi mają obowiązek nosić żółtą gwiazdę na ubraniu. Z początkiem lipca Żydzi zaczynają otrzymywać wezwania do wyjazdu do pracy przymusowej. Rzekomo mają być wysyłani do obozów pracy w Niemczech. W rzeczywistości jednak są deportowani do obozów koncentracyjnych, w których mają zostać zamordowani.

Aby uniknąć deportacji Otto i Edith Frankowie zaczęli przygotowywać kryjówkę z tyłu oficyny budynku firmy Otto. Margot Frank jest pierwszą, która 5 lipca 1942 roku dostała wezwanie do zgłoszenia się na roboty w obozie pracy. Następnego dnia rodzina Franków opuściła swoje mieszkanie i udała się do kryjówki na Prinsengracht.

Rodzina Franków dzieli swoją kryjówkę ze wspólnikiem Otto - Hermannem van Pelsem, jego żoną, Auguste i ich synem Peterem. Pracownicy firmy Otto: Bep Voskuijl, Victor Kugler, Johannes Kleiman i Miep Gies wraz ze swoim mężem Janem zaopatrują ukrywających się w żywność. 

W ciągu dnia ukrywający się muszą zachowywać się bardzo cicho. Pracownicy znajdującego się na dole magazynu nie mogą się dowiedzieć, że w oficynie ukrywają się Żydzi. Tylko wieczorami i w weekendy ukrywający się mogą rozmawiać nie ściszając głosu i spuszczać wodę w toalecie. 

Po kilku miesiącach, 16 listopada 1942 roku, do kryjówki w oficynie dołącza ósma osoba. Fritz Pfeffer jest dentystą Miep Gies. Aby zrobić dla niego miejsce, Margot przenosi się do pokoju rodziców, a Anna od tej pory dzieli swój pokój z Fritzem Pfefferem.

“Wielu naszych żydowskich znajomych zostało zabranych grupkami. Gestapo obchodzi się z tymi ludźmi bynajmniej nie łagodnie (…). Jeżeli w Holandii jest już tak źle, jak więc żyją w odległych, barbarzyńskich krajach, do których są wysyłani? Zakładamy, że większość z nich zostaje zamordowana. Angielskie radio mówi o zagazowywaniu, być może jest to najszybszy sposób umierania. ”

Anna Frank, 9 października 1942

Łapanka Żydów w Amsterdamie, 26 maja 1943 roku.
Pociąg jadący z Westerbork do Auschwitz.

“(...) Wiesz od dawna, że moim największym życzeniem jest zostać dziennikarką, a potem słynną pisarką.”

Anna Frank, 11 maja 1944

“Czyżby teraz rzeczywiście zbliżało się długo wyczekiwane wyzwolenie? (...) O, Kitty, najpiękniejsze w tej inwazji jest to, że mam uczucie, iż zbliżają się przyjaciele.”

Anna Frank, 6 czerwca 1944

Ukrywający się z radością i nadzieją śledzą wiadomości o inwazji na Normandię. Na mapie w pokoju rodziny Franków w oficynie Otto Frank zaznacza pinezkami postępy wojsk alianckich.

Śmierć Anny

4 sierpnia 1944 roku ukrywający się w oficynie zostają aresztowani. Okazuje się, że zostali zdradzeni. Zostają wysłani do Westerbork, obozu przejściowego w Holandii. 3 września zostają deportowani do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau znajdującego się na terenie okupowanej przez Niemców Polski. Tam kobiety i mężczyźni zostają rozdzieleni. Anna po raz ostatni widzi tam swojego ojca. Wraz z Margot i Edith zostaje ulokowana w barku kobiecym.

Pod koniec października Anna i Margot zostają przewiezione do obozu koncentracyjnego Bergen-Belsen znajdującego się na terenie Niemiec. Ich matka, Edith pozostaje w Auschwitz-Birkenau, gdzie umiera 6 stycznia 1945 roku.

Po okropnej, trwającej trzy dni podróży pociągiem Anna i Margot docierają do Bergen-Belsen w Niemczech. Obóz jest przepełniony, więc zostają ulokowane w namiotach. Gdy podczas silnej burzy namioty ulegają zniszczeniu, więźniowie zostają przeniesieni do już uprzednio przepełnionych baraków.

W Bergen-Belsen panuje straszliwa sytuacja. Brakuje jedzenia, a warunki sanitarne są przerażające. Wielu więźniów zaczyna chorować i umiera. Margot i Anna Frank zapadają na tyfus. Umierają w marcu 1945 roku, na kilka tygodni przed wyzwoleniem obozu.

Hanneli Goslar i Anna Frank znały się od czasów przedszkola. Nie widziały się od 1942 roku, od momentu, gdy Anna zaczęła się ukrywać. W Bergen-Belsen Hanneli wspomina ostatnie spotkanie i rozmowę z Anną.

Po wyzwoleniu Auschwitz przez Armię Radziecką 27 stycznia 1945 roku, Otto Frank odzyskuje wolność. Jest jedynym spośród ósemki ukrywającej się w oficynie, który przeżył wojnę. 

7 maja 1945 niemiecka armia w Europie Zachodniej poddaje się w Reims we Francji.

Otto powraca

Po długiej i chaotycznej drodze powrotnej Otto dociera do Amsterdamu w czerwcu 1945 roku. Zamieszkuje z Miep i Janem Giesami. W tym czasie wie już o śmierci żony, Edith, nie zna natomiast losu swoich córek. 

W kilka tygodni po powrocie dowiaduje się, że Anna i Margot nie żyją. Dopiero wtedy Miep daje mu dziennik Anny, który ukrywała w bezpiecznym miejscu od czasu aresztowania rodziny. 

Otto Frank wraz z czwórką pomocników w sierpniu 1945 roku. Z tyłu: Johannes Kleiman i Victor Kugler. Z przodu: Miep Gies, Otto Frank i Bep Voskuijl.

Dziennik zostaje opublikowany

Po długim namyśle Otto Frank decyduje się na wydanie dziennika Anny. Z początku trudno mu znaleźć wydawcę. Otto pokazuje dziennik różnym ludziom, między innymi historykowi Janowi Romeinowi.

3 kwietnia 1946 roku w ogólnoholenderskiej gazecie 'Het Parool' pojawia się artykuł Romeina o dzienniku. Tekst wzbudza zainteresowanie wydawnictwa Contact, które decyduje się go wydać. Ukazuje się on drukiem 25 czerwca 1947 roku pod tytułem 'Het Achterhuis' (Oficyna). Życzenie Anny o zostaniu pisarką spełnia się po jej śmierci.

Angielskojęzyczne wydanie Dziennika pod tytułem 'Anne Frank: The diary of a young girl' w 1952 roku rozsławia go wśród szerokiej publiczności. W 1955 roku Dziennik zostaje przeniesiony na deski teatru przez dwóch amerykańskich dramaturgów. Sztuka odnosi ogromny sukces na Broadwayu.

W 1959 roku powstaje adaptacja filmowa sztuki, w której w rolę Anny Frank wciela się Milly Perkins.

Od kryjówki do muzeum

Dzięki ogromnej popularności dziennika rośnie również zainteresowaniem miejscem, w którym ukrywała się Anna Frank. W niedługim czasie w budynku firmy Opekta pojawia się coraz więcej zainteresowanych poznaniem jej wojennej kryjówki. Po oficynie oprowadzani są przez pracowników firmy. W 1955 roku Opekta przenosi się do nowej siedziby. Ponieważ budynek zaczyna się rozpadać, pojawiają się plany jego rozbiórki. Jednak dzięki wysiłkom znanych i szanowanych mieszkańców Amsterdamu, udaje się go uratować. Wraz z Otto Frankiem zakładają oni fundację Dom Anny Frank oraz muzeum, które zostaje otwarte dla publiczności 3 maja 1960 roku.

Grupa amerykańskich studentów podczas wizyty w Domu Anny Frank w 1961 roku.

W 1953 roku Otto Frank żeni się z Fritzi Markovits, z którą przeprowadza się do Szwajcarii. Dziennik jego córki w dalszym ciągu odgrywa ważą rolę w jego życiu. Piszą do niego tysiące czytelników dziennika z całego świata. Fritzi i Otto odpowiadają na otrzymane listy. Otto umiera w 1980 roku.

Od czasu otwarcia Domu Anny Frank dla publiczności w 1960 roku, muzeum cieszy się ogromnym zainteresowaniem. W połowie lat 90-tych, aby móc przyjąć stale zwiększającą się liczbę odwiedzających, oddano na użytek muzeum nowy budynek na rogu Prinsengracht i Westermarkt. Obecnie muzeum co roku odwiedza ponad milion osób. 

Poniżej ostatnie nagranie Miep Gies podczas jej wizyty w muzeum. W 1999 roku, przed otwarciem nowej wystawy, Miep układa swoje osobiste dokumenty w muzealnej gablocie.

Miep Gies jest jedną z osób, które pomagały ukrywającym się w oficynie. 

Dla tych, którzy nie mogą osobiście zwiedzić muzeum w Amsterdamie, Dom Anny Frank stworzył trójwymiarową wersję miejsca, w którym podczas wojny ukrywała się Anna Frank wraz z rodziną – tzw. Oficynę Online.

Dom Anny Frank jest organizacją, która opiekuje się oficyną, w której podczas II wojny światowej ukrywała się Anna Frank. W tym miejscu dziewczynka pisała również swój dziennik. Fundacja stara się przez historię Anny Frank zwrócić uwagę ludzi na całym świecie na zagrożenia, które stanowią antysemityzm, rasizm i dyskryminacja jednocześnie wskazywać na znaczenie wolności, równych praw i demokracji.

W tle wystawy widać tapetę z pokoju Anny Frank w oficynie, na której przyklejała ona różne zdjęcia.

Autorzy: artykuł

This exhibit has been created by the Anne Frank House
in Amsterdam. — For more information, visit http://www.annefrank.org. 

Diary quotes Anne Frank: —
Anne Frank: The Diary of a Young Girl : the definitive edition. Ed. by Otto H. Frank and Mirjam Pressler; transl. by Susan Massotty. — Copyright © The Anne Frank - Fonds, Basle, Switzerland, 1991, 2001
English translation of the diary — Copyright © Doubleday, a division of Random House, Inc. 1995, 2001

Twórcy wszystkich multimediów
Pokazane artykuły w niektórych przypadkach mogły zostać przygotowane przez firmy niezależne, dlatego nie zawsze będą zgodne z poglądami wymienionych poniżej instytucji, które dostarczyły te materiały.
Przetłumacz z Google
Strona główna
Przeglądaj
W pobliżu
Profil