ശീർഷകം ബംഗാളിൽ ഇന്ത്യൻ ആധുനികതയുടെ പ്രാരംഭം.

ചിത്രത്തിൽ കാണുന്നത് അബനീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ (മുകളിൽ, ഇടത്തുനിന്ന് രണ്ടാമത് ) കൊൽക്കൊത്തയിലെ ഗവണ്മെന്റ് സ്‌കൂൾ ഓഫ് ആർട്ടിലെ ആദ്യ സംഘം വിദ്യാർത്ഥികളോടൊപ്പം . 

താൻ സ്വന്തമായി രചനകൾ നടത്തുകയും, വിദ്യാർത്ഥികളെ അവരുടെ രചനകൾ നടത്തുവാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം, കലാകാരന് അവശ്യം വേണ്ട കഴിവുകളായ വിമർശനാത്മകമായ ചിന്തകളും, അറിവ് നേടുന്നതിനുള്ള ആഗ്രഹവും ,  വികസിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. 

അബനീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ ശിഷ്യയായ ശാരദ ഉകിൽ വരച്ച ഈ ചിത്രം, പ്രശസ്ത ഇന്ത്യൻ കവിയായ കാളിദാസന്റെ മേഘദൂത് എന്ന കൃതിയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം കൊണ്ട് രചിച്ചതാകാം. അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിക്കപ്പെട്ട മേഘദൂത്  സംസ്‌കൃതത്തിലുള്ള ഒരു സന്ദേശ കാവ്യമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ മഴക്കാലത്തിന്റെ ഭംഗി  അതിൽ വർണ്ണിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം. 

മുകുൾ ഡേ (1895 - 1989 ) രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ ആദ്യകാല ശിഷ്യന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. 1916 ൽ തന്നെ ഡേ , അബനീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോറിനൊപ്പം ജപ്പാൻ, അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച് പ്രിന്റ് മേക്കിങ്ങ് അഭ്യസിച്ചു. ഡ്രൈ പോയിന്റ്റ് എച്ചിങ്ങ് എന്ന വിദ്യ ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് അദ്ദേഹമാണ്. 

ഇന്ത്യയിൽ  തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം ഈ യൂറോപ്യൻ മാധ്യമം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ ജീവിത്തിന്റെ നൂറു കണക്കിന് രൂപങ്ങൾ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു . ബംഗാളിലെ പുഴകളുമായി  ബന്ധപ്പെട്ട കാഴ്ചകൾ, കൊൽക്കൊത്തയിലെ ചന്തകൾ , ബിർഭും ജില്ലയിലെ  ഗ്രാമീണ ജീവിതം എന്നിവയായിരുന്നു അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്ത വിഷയങ്ങൾ. 

അതേ ചിത്രത്തിൽ  ശാന്തി നികേതനിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ള അദ്ധ്യാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്ന നന്ദലാൽ ബോസിനെയും ( രണ്ടാമത്തെ വരിയിൽ  പ്രതിമയുടെ ഇടത്തു ഭാഗത്ത് ) അസിത് ഹാൽഡർ, (ഒന്നാമത്തെ വരിയിൽ ഇടത്തുനിന്നും രണ്ടാമത് ) ക്ഷിന്ദ്രനാഥ് മജ്ഞുന്ദർ (ഒന്നാമത്തെ വരിയിൽ വലത്തേ അറ്റം ) എന്നിവരെയും കാണാം.

1919 ൽ നന്ദലാൽ ബോസ് ടാഗോറിന്റെ ശാന്തിനികേതനിൽ  വിശ്വഭാരതി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ ഫൈൻ ആർട്ട്സ് വിഭാഗത്തിന്റെ തലവനായിരുന്നു. അവിടെ വിദ്യാർത്ഥികൾ അദ്ധ്യാപകരുമായി ഒത്തുചേർന്നാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ശാന്തി നികേതനിലെ കലാകാരന്മാർ  ആയ രാം കിങ്കർ ബൈജ്, ബി.ബി.മുഖർജി മുതലായവർ  സാധാരണ ജനങ്ങളെയും, ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തെയും അധികരിച്ച് രചനകൾ നടത്തി.  

വിദ്യാർത്ഥിയായിരുക്കുമ്പോൾ, 1909 ൽ നന്ദ ലാൽ ബോസ് അജന്ത, എല്ലോറ ഗുഹകൾ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ആ ഗുഹകളുടെ അളക്കാനാവാത്ത ഭംഗി അദ്ദേഹത്തിൽ അനശ്വരമായ സ്വാധീനമാണ് ചെലുത്തിയത്. ഈ പ്രാചീന ഗുഹകൾ തന്റെ കലാ ജീവിതത്തിലുടനീളം അദ്ദേഹത്തെ പ്രചോദിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. കേരള മ്യൂസിയത്തിലെ ശേഖരത്തിൽ  ഉള്ള  ഈ ചിത്രം  രണ്ടാം നമ്പർ അജന്ത ഗുഹയിലെ  ഒരു ചുവർ ചിത്രത്തിന്റെ പഠനമാണ്. ബുദ്ധന്റെ 'അമ്മ മായയെ ആണ്  അതിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. 

ബിനോദ് ബിഹാരി മുഖർജി വിദ്യാർത്ഥിയായി ശാന്തിനികേതനിൽ വന്നു;പിന്നീട് അവിടെ തന്നെ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള അദ്ധ്യാപകനായി. ബഹുമുഖപ്രതിഭയായ ആ കലാകാരൻ , പേന്റിങ്ങ്  , കാലിഗ്രാഫി , ചുവർ ചിത്രങ്ങൾ എന്ന് തുടങ്ങിയ വിവിധ രീതികളും മാധ്യമങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് രചനകൾ നിർവഹിച്ചു. 

ശക്തവും ചലനാത്മകവുമായ വരകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളുടെ ലക്ഷണമാണ്. ശാന്തിനികേതനിൽ ഉള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ രചനയായ, മധ്യകാല ഘട്ടത്തിലെ ഇന്ത്യൻ വിശുദ്ധന്മാരുടെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള,   ഈ ബൃഹത്തായ ചുവർ ചിത്രം വരച്ചത് 1956 ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചശക്തി നഷ്ട്ടപ്പെട്ടതിനു ശേഷമാണ്. ഇതിനു ശേഷവും അ ദ്ദേഹം തന്റെ രചനകൾ തുടർന്നു , പക്ഷെ കൂടുതൽ സ്പർശനക്ഷമമായ മാധ്യമങ്ങളായ കൊളാഷ്, പ്രിന്റ് മേക്കിങ്ങ് എന്നിവയാണ്  ഉപയോഗിച്ചത്. 

ആധുനിക ഇന്ത്യൻ ശില്പികളിൽ പ്രഥമഗണനീയരിൽ ഒരാളാണ് രാംകിങ്കർ ബൈജ്. ജീവിതത്തിന്റെ അധിക കാലവും അദ്ദേഹം ശാന്തിനികേതനിൽ പഠിപ്പിക്കുകയും പണിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. വലുപ്പം കൂടിയ രൂപങ്ങളുടെ ശില്പങ്ങൾ ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളിൽ പ്രശസ്തമായത്. ശാന്തിനികേതനിലെ കലാകാരൻമാർ    എല്ലാം തന്നെ സാന്താൾ വംശജരുടെ പ്രസരിപ്പിനേയും  , പ്രതിരോധശേഷിയേയും ആദരവോടെ കാണുന്നവരാണ്. അതുപോലെ അദ്ദേഹവും ആ വംശജരിൽ നിന്നും ഉത്തേജനം നേടിയാണ് തന്റെ രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയത്.

കേരളത്തിൽ നിന്നും ആദ്യമായി ശാന്തി നികേതനിൽ  എത്തി കലാ പരിശീലനം നേടിയവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു മാധവ മേനോൻ . ഇന്ത്യൻ കലയിൽ ആധുനികത കലരുന്നതിനു തീർത്തും എതിരായിരുന്ന അദ്ദേഹം, താൻ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നപ്പോൾ ഉണ്ടാക്കി എടുത്ത പൗരസ്ത്യ ശൈലിയിൽ തന്നെ ഉറച്ചു നിന്നു.

പ്രകൃതിയെ സ്നേഹിച്ച മേനോൻ സാധാരണയായി ജലച്ചായത്തിൽ പൂക്കൾ , ജന്തുക്കൾ, മരങ്ങൾ എന്നിവയാണ് വരച്ചിരുന്നത്. പക്ഷി നിരീക്ഷണത്തിൽ തല്പരനായിരുന്ന അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ സാധാരണ കാണപ്പെടുന്ന പക്ഷികളുടെ വിശദമായ ചിത്രങ്ങൾ  വരച്ചിട്ടുണ്ട്. 

തന്റേതായ രീതിയിൽ, കട്ടിയുള്ള, സമ്പൂർണ്ണമായ വരകളിൽ കൂടിയാണ് റോയ് തന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ എന്നാൽ ലളിതമെന്ന തോന്നൽ ഉളവാക്കുന്ന രചനകൾ നടത്തിയത്. 

ഇതിഹാസ കഥകൾ , ബംഗാളി സ്ത്രീകൾ, ഗ്രാമീണ ജീവിതം എന്നിവയാണ് റോയ് തൻറെ രചനകളിൽ ഉൾക്കൊള്ളിക്കുന്ന  പ്രധാനമായ പ്രമേയങ്ങൾ . 

ഈ ചിത്രത്തിൽ ശിവനും പാർവതിയും തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളായ നന്തിയുടെയും, ഗോൺ (GDON)  എന്ന പുലിയെപ്പോലുള്ള സിംഹത്തിന്റെയും കൂടെ കാണാം. ശിശു പ്രായത്തിലുള്ള ഗണേശൻ തന്റെ അമ്മയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്നുണ്ട്.