VROUWEN IN DE GESCHIEDENIS VAN BELGIË

“Léonie La Fontaine, féministe & pacifiste”

Door Mundaneum

"Léonie
La Fontaine (Brussel, 1857-1949) is niet enkel de zus van een van de
belangrijkste Belgische politieke figuren van het begin van de 20e
eeuw, Henri La Fontaine, een socialistisch senator, stichter van het
Mundaneum en Nobelprijswinnaar voor de Vrede in 1913, zij is vooral
bekend als de Belgische pionier in de strijd voor het feminisme en
pacifisme."

Net als haar broer krijgt Léonie een progressieve opvoeding en haar moeder, Marie-Louise Philips (1826-1899), organiseert regelmatig recepties waar tal van intellectuelen op aanwezig waren. De veelvuldige gevechten gestreden door Léonie voor het feminisme en de vrede zullen trouwens grotendeels door haar moeder beïnvloed worden.

Marie-Louise Philips, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Marie-Louise Philips, moeder van Henri en Léonie La Fontaine (1826-1899)

[Léonie La Fontaine], Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Léonie La Fontaine...

Léonie La Fontaine and friends, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

... hier poserend met enkele vriendinnen

Léonie heeft een zeer nauwe band met haar broer Henri La Fontaine en volgt zijn loopbaan dan ook met grote aandacht. Ze zullen trouwens ook regelmatig samenwerken om diverse projecten in goede banen te leiden, of dat nu politieke activiteiten of een intellectuele samenwerking betreft.

Travel to Switzerland, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Léonie La Fontaine, haar broer Henri, uiterst rechts, en een paar vrienden tijdens een uitstap naar Zwitserland.

De affaire Marie Popelin als startpunt van de feministische strijd in België :

De affaire Popelin barst los in 1888. Marie Popelin (1846 – 1913) is afgestudeerd aan de faculteit rechten van de Université Libre de Bruxelles, maar ze mag niet de eed als advocaat afleggen aan de Balie van Brussel omdat ze een vrouw is. Deze discussie roept een beweging in het leven die de toestand van de vrouw in België aan de kaak stelt. Progressieve mannen en vrouwen, waaronder Hector Denis, Louis Franck, Marie Popelin, Isala Van Diest, Henri La Fontaine en Léonie La Fontaine, behoren tot deze beweging die leidt tot de oprichting van de Belgische Liga voor de Rechten van de Vrouw in 1892.

[Letter of Marie Parent, Président of the Belgian League of Women's Rights], 1931, Uit de collectie van: Mundaneum
,
The League, publication of the Belgian League of Women's Rights, 1893, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Brief van Marie Parent, voorzitster van de Belgische Liga voor de Rechten van de Vrouw in 1931 La Ligue, het magazine van de Belgische Liga voor de Rechten van de Vrouw

Vanaf dat moment wordt de feministische strijd voor Léonie La Fontaine haar voornaamste aandachtspunt. Ze treedt toe tot de administratieve raad van de Liga. Ze is afwisselend schatbewaarster, voorzitster van de afdeling Liefdadigheid en uitgeefster van het tijdschrift van de Liga. Ze voert algemene propaganda voor de emancipatie van de vrouw: afschaffing van de Salische wet, stemrecht, het recht om te sparen en te getuigen en de openstelling van veel meer beroepen voor vrouwen.  

Marie Popelin, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Marie Popelin (1846-1913)

Belgian League of Women's Rights Members, 1897, Uit de collectie van: Mundaneum
,
La Femme et le Barreau, 1901, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Het Bureau van de Belgische Liga voor de Rechten van de Vrouw in 1897 De Vrouw en de Balie 1901 Marie Popelin, Secretaris-Generaal van de Belgische Liga voor de Rechten van de Vrouw

Het delen van kennis voor iedereen: Informatie gericht op meisjes

Léonie La Fontaine heeft een zeer nauwe band met haar broer en zijn strijd en vanaf 1893 werkt ze mee aan de redactie van de fiches van het Universeel Bibliografisch Repertorium aan de zijde van Paul Otlet en Henri La Fontaine. 

Die twee werken samen aan de oprichting van het Internationaal Bibliografisch Instituut te Brussel in 1895.

De medewerking van Léonie La Fontaine aan die catalogus moedigt haar aan de vrouw, feministische propaganda en informatie te promoten. In 1895 organiseert ze bij haar thuis een kantoor dat informatie verzamelt omtrent beroepen, carrières en loopbanen voor vrouwen.

Aan het begin van de XXste eeuw begint haar project internationale allures te krijgen met de oprichting van het Office de Documentation (het Documentatiekantoor) voor de vrouw in de schoot van het Internationaal Bibliografisch Instituut.

The Universal Bibliographic Directory, 1900, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Het Universeel Bibliografisch Repertorium rond 1900

Het Belgisch feminisme krijgt een internationale uitstraling:

In 1905 groeperen alle politieke overtuigingen van de vrouwenbeweging in België zich in de Vrouwenraad. 

Deze nieuwe organisatie laat vrouwen toe lid te worden van de internationale vrouwenbeweging: de Internationale Vrouwenraad (CIF), die in 1888 door Amerikaanse vrouwen opgericht werd voor vrouwen in de VS.

American Ladies, 1902, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Grote Amerikaanse Vrouwen

National Council of Belgian Women - Members, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

De Vrouwenraad - Leden

Status of Women, publication of the International Council of Women, Uit de collectie van: Mundaneum
,
Member card of Léonie La Fontaine to World Federation of suffrage of women, 1908, Uit de collectie van: Mundaneum
,
[Letter of Mrs. Jules Siegfried to Léonie La Fontaine], 1914, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Het statuut van de vrouw, publicatie van de Internationale Vrouwenraad Lidkaart van Léonie La Fontaine van de “Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht” (Fédération mondiale pour le Suffrage des Femmes) Brief van Mevrouw Jules Siegfried aan Léonie La Fontaine - 1914

Day of German Women, 1903, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Dag van de Duitse vrouwen, Keulen  1903

[Letter of the National Council of Italian Women], 1913, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Brief van de Italiaanse Vrouwenraad (Consiglio Nazionale Delle Donne Italiane) geadresseerd aan Léonie La Fontaine] - 1913)

Het feminisme voorbij: het pacifistisch engagement

Het pacifistisch engagement van Léonie La Fontaine begint officieel wanneer ze in 1895 lid wordt van de Union internationale des femmes pour la Paix (De Internationale Beweging van vrouwen voor de Vrede). 

De organisatie van de Vredesconferentie in Den Haag in 1899 zal enkel haar engagement benadrukken in het feministisch pacifisme.

Vanaf 1911 zet Léonie zich in voor een sensibiliseringsactie bij de jongeren in de scholen van de stad Brussel. In België wordt ze het vrouwelijk uithangbord voor het pacifisme en wordt ze voorzitster van de pacifistische organisatie binnen de Vrouwenraad.

Op internationaal niveau diversifiëren haar acties zich binnen organisaties zoals de sectie “Peace and Arbritation” van de Internationale Vrouwenraad.

Conference of Women's International League for Peace and Freedom, 1922, Uit de collectie van: Mundaneum
,
[Card of Léonie La Fontaine for vote to the Universal Congress of Peace to Geneva], 1912, Uit de collectie van: Mundaneum
,
Feast of peace may 1911 - Program, 1911, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Conferentie
georganiseerd door de Ligue Internationale des Femmes pour la Paix et
la Liberté (De Internationale Beweging van vrouwen voor Vrede en
Vrijheid) De accreditatiekaart van Léonie La Fontaine om te stemmen tijdens het XIXe Universeel Vredescongres te Genève in 1912 Programma
van het Fête de la Paix (het Vredesfeest) van 18 mei 1911,
georganiseerd onder de Auspiciën van de Gemeente Laken 

Text of Mr Marc Bloch and presented to the Universal Congress of Peace to Lucerne, 1905, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie
Instructions for the competition of drawing by the Peace section of the National council of Belgian Women, 1912, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Wedstrijd voor de compositie van een symbool van de vrede, geopend door de Pacifistische Raad van de Vrouwenraad  - 1912

The Symbol of the Peace, 1912, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Vredessymbool – 1912

The Symbol of the Peace, L. Wehli, 1912, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Vredessymbool, L. Wehli - 1912

Tijdens de Eerste Wereldoorlog vlucht Léonie naar Zwitserland waar ze deelneemt aan de beweging voor internationale wederzijdse hulp en ze aarzelt ook niet haar pacifistische redevoeringen boven te halen tijdens de conferentie van Den Haag in 1915.

Camp Zeist, 1916, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Postkaart ontvangen door Léonie La Fontaine in 1916

Na de oorlog, tijdens de algemene verkiezingen van 1921 herbegint Léonie haar militante activiteiten en ze richt samen met Marie Parent de Parti Général des femmes belges (de Belgische Algemene VrouwenPartij) op. 

De partij haalt geen enkele zetel maar ze weerspiegelt wel al de idealen verdedigd door de vrouwen, die nog altijd niet van stemrecht genieten. In België moeten de vrouwen op dat recht wachten tot 1948…

General Party of belgian women: "Call to women", 1921, Uit de collectie van: Mundaneum
,
La Femme et le vote by Marie Parent, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Parti Général des femmes belges: “Oproep aan de vrouwen” - 1921 De vrouw en haar stem door Marie Parent

Comparative Table: Countries where the women have the right to vote and Countries where the women are eligible at the Parliament or at the Senate, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Vergelijkende tabel van landen waar vrouwen stemrecht hebben en waar vrouwen in het Parlement en de Senaat kunnen zetelen.

Political rights of the women in the world, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Politieke rechten van de vrouw in de wereld

Repartition of women-deputy by political party in England, 1930, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Aantal vrouwelijke parlementsleden per politieke partij in Engeland - 1930

Suffragettes in London crusade: propaganda over water, 1910, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

De suffragettes op kruistocht in Londen: propaganda over het water - 1910

The new voter: « Poor old dears! - Isn't it pathetic? », Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Engelse politieke affiche

The first woman-deputy, in Norway. Anna in the middle of her class, 1909, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Anna Rogstad, het eerste vrouwelijke parlementslid in Noorwegen in 1911

Women who vote, the voters arrive, "Your ballot Ladies", 1910, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

“Uw kiesbrief, mevrouw”

Een nieuwe generatie feministes eist zijn plaats op in de samenleving.

Tijdens de jaren ’20 krijgen vrouwen toegang tot de Balie en in 1924 richt Léonie de Belgische afdeling op van de Ligue Internationale des Femmes pour la Paix et la Liberté. 

Haar acties tijdens de jaren ’30 zullen meer met pacifisme te maken hebben dan met het feminisme. 

Na de Tweede Wereldoorlog krijgen vrouwen stemrecht en, o ironie, Léonie sterft op 26 januari 1949, het jaar dat dat recht officieel van kracht wordt…

Court of Love, 1949, Uit de collectie van: Mundaneum
Minder tonenMeer informatie

Karikatuur: de politici trachten de vrouwelijke stemmen voor zich te winnen nadat die stemrecht hebben verkregen

"“Nochtans
komt er een dag, daar hopen wij toch vurig op, wanneer vrouwen geroepen
worden om zich naast mannen te zetten. Op die dag, en daar zijn we van
overtuigd, worden oorlogen onmogelijk. Op die dag stoppen het
militarisme en het imperialisme en zullen we in gouden letters op de
muren van onze parlementen kunnen schrijven: De Verenigde Staten van
Europa.”

Léonie La Fontaine

»

Léonie La Fontaine"

Credits: verhaal

Rôle—Stéphanie Manfroid, responsable des archives

Credits: alle media
Het uitgelichte verhaal kan in sommige gevallen zijn gemaakt door een onafhankelijke derde partij en kan afwijken van de standpunten van de hieronder vermelde instituten die de content hebben geleverd.
Meer verkennen
Google-apps