Pomiędzy fortepianem a orkiestrą

Można żartobliwie przyjąć, że Chopin napisał dwa i pół koncertu. Dwa pierwsze skończył jeszcze przed wyjazdem z Polski, trzeci zaś – pozostał na zawsze w formie szkicu.

Co więcej – zaplanowana została wyłączeni jego pierwsza cześć. Pozostałe dwie, albo nigdy nie powstały, albo znajdowały się wyłącznie w głowie kompozytora.

Oba chopinowskie koncerty utrzymane są w stylu brillant, który święcił wówczas triumfy. Charakteryzował się błyskotliwą wirtuozerią popisów technicznych solisty, ale także skłonnością do śpiewnych, niekiedy bardzo romantycznych tematów. 

Mimo podobieństw do koncertów Hummla, Kalkbrennera czy Dobrzyńskiego, utwory Chopina cechuje podkreślana przez krytyków głębia i świeżość.

Po lirycznym wyznaniu uczucia – najprawdopodobniej do Konstancji Gładkowskiej – następuje część trzecia, w której Chopin zaskakuje słuchaczy błyskotliwymi nawiązaniami do polskiego folkloru. 

Sam kompozytor sugeruje, że należy ją grać semplice ma graziosamente, czyli z prostotą, lecz zarazem z wdziękiem.

Chopin zdecydował się otworzyć Koncert e-moll op. 11 – podobnie jak w poprzednim przypadku – monumentalnym wstępem, po którym wprowadzony zostaje nostalgiczny temat, w utworze pobrzmiewają echa polonezowe i nokturnowe. 

O ile pierwsze dwie części dwudziestoletni autor napisał na początku 1830 roku prędko, o tyle część trzecia nastręczała mu pewne trudności. O środkowej części koncertu sam autor powiedział:  jest to dumanie w piękny czas wiosny, ale przy księżycu.

Słuchając obu koncertów trudno uwierzyć, że wyszły spod ręki dziewiętnastolatka i dwudziestolatka! Jeszcze przed wyjazdem z Polski Fryderyk zdążył zaprezentować je krajowej publiczności w Teatrze Wielkim.

Z dumą donosił przyjacielowi: Wczorajszy koncert udał mi się. Sala pełna! Choć, co ciekawe, Chopin raczej stronił do publicznych wystąpień…