Ikony bizantyjskie w dziełach mistrzów włoskich

Galeria ukazuje wpływ sztuki pisania ikon na obrazy mistrzów włoskich XIII- XV w. Wzięto pod uwagę typy ikonograficzne Hodegetri [ta która prowadzi]i Eleusy [miłującej]. W przypadku ukazania Maryi jako królowej nieba i aniołów uwzględniono przypadki kiedy ww. motywy są dominantą przedstawienia, a aniołowie stanowią tylko dodatek. Poza dwoma pierwszymi ikonami, które stanowią egzemplifikację klasycznego typu ikonograficznego dla kościoła wschodniego, wszystkie dzieła zostały wykonane przez artystów włoskich. Ten nurt w malarstwie związany był z krucjatami, w szczególności z IV wyprawą krzyżową, które przybliżyły manierę bizantyjską mistrzom z półwyspu apenińskiego.  Autor: Krystian Michalik, Uniwersytet Wrocławski.

Klasyczna ikona w typie Eleusy z dzieciątkiem na prawym ramieniu. Szaty koloru ciemnej czerwieni, symbolizujące światło i ogień, który oznacza obecność Boga. Tło złote wyrażające niezniszczalność, wieczność i boskość.
Przedstawienie w typie Hodegetrii z dzieciątkiem na lewym ramieniu. Obie postacie mają prawe dłonie w geście błogosławieństwa. . Ikona nie posiada światłocienia, gdyż wszystko na niej jest światłością zespoloną z barwą.
Typ Eleusy z Emanuelem na lewym ramieniu. Dzieciątko posiada szatę złotą, symbolizującą jego boskość i czerwoną oznaczającą godność królewską i zapowiedź męczeńskiej śmierci.
Przedstawienie Hodegetrii w kobaltowej szacie. Niebieski jest tradycyjnym kolorem Maryjnym,symbolizującym niebo i Boga. Podszycie w zieleni oznacza świat roślinny i ludzki. Razem te barwy symbolizują tajemnicę Wcielenia- połączenia się Boskości z Człowieczeństwem.
Przedstawienie w typie Hodegetrii. Dzieciątko ubrane jest w czerwony hiton. Czerwień jako najcieplejsza z barw, najsilniej wpływa na zmysły modlących się, wywołując wrażenie ciepła lub nawet gorąca.
Przedstawienie w typie Eleusy. W tle orszak anielski grający na instrumentach. Widoczne są także białe i czerwone róże. Róże są tradycyjnym kwiatem maryjnym, od nich wywodzi się nazwa różańca jako modlitwy skierowanej do Bogurodzicy.
Ikona w typie Hodegetri. Płaszcz jest w kolorze ciemnoniebieskim, a tunika w czerwieni. Oznacza to, że Maryja została przeniknięta boskim ogniem, nie spala się od niego i nadal zachowuje swoją ludzką naturę, łącząc w sobie dwie sprzeczne cechy: dziewictwo i macierzyństwo.
Przedstawienie ikonograficzne Eleusy. Na kobaltowej szacie widoczne złote asteryski, symbolizują godność Maryi jako królowej nieba. Jest to także nawiązanie do apokaliptycznej niewiasty z wieńcem gwiazd na skroni.
Typ Hodegetri w białej szacie, symbolizującej czystość i Niepokalane Poczęcie. Maryja siedzi na tronie, który namalowano z uwzględnieniem zasad perspektywy. po lewej stornie widoczna postać oratora- najprawdopodobniej fundator dzieła wypraszający łaski u Bogurodzicy.
Przedstawienie w typie Eleusy. Szata Emanuela jest w kolorze czerwonym, co oznacza oczyszczenie grzeszników boskim ogniem przez wstawiennictwo Bogurodzicy.
Przedstawienie w typie Eleusy, trzymającej dzbanek z różami. Dzieciątko w ręku trzyma lilię, co jest nawiązaniem do księgi proroka Izajasza i jego ,,drzewa Jessego". Takie przedstawienie Emanuela określano ,,Lilią, od której zapachu ożywają zmarli".
Przedstawienie Hodegetrii w otoczeniu świętych. Św. Apolonia, męczennica jest patronką dentystów i bólu zęba. św. Bernard z Clairvaux jest patronem pszczelarzy. W dłoni Emanuel trzyma gila, jeden ze ptaków chrystologicznych.
Przedstawienie Eleusy w otoczeniu aniołów i świętych. W białym habicie z gorejącym sercem stoi św. Dominik, założyciel dominikanów. Po prawej w czarnym habicie z regułą w dłoni św. Benedykt, założyciel zakonu ,,czarnych mnichów"- benedyktynów.
Przedstawienie typu Eleusy. Pod dzieciątkiem otwarta księga, symbolizuje realizację i wypełnienie proroctw starotestamentowych w osobie Emanuela.
Translate with Google
Home
Explore
Nearby
Profile