These bema doors are one of the larger and most beautiful Cretan bema doors surviving. They bear a late-gothic topping with sprouts and leaves of exquisite craftsmanship, on a drilled ground. An extremely iteresting feature is the small bust of prophet David that emerges on the top from the calyx of a flower, holding an open scroll.
The flat surface of both doors is divided in two registers, the upper one depicting the Annunciation and the lower Saint Peter and Saint John the Evangelist. The Annunciation is a scene typical in bema door decoration, as the symbolism attributed to the scene is connected with the hymns referring to the idea of the Virgin-Gate. Here, the position of the Archangel Gabriel and of the Virgin is typically Cretan. In the background, there are buildings complicated in their structure, whose arrangement does not follow any logical scheme and creates the impression that the two figures are placed on a terrace. This spatial conception is not common in Byzantine art and also occurs in a Sinai icon with the Fountain of Life.
The representation of Peter and John the Theologian deviates from the usual depiction of Peter and Paul, the founders of the Church. The handling of the drapery with its characteristic elaborate arrangement, geometric rhythm and almost stereometric plasticity of its folds, along with the architectural background, lead to the attribution of the bema doors to Andreas Ritzos' atelier with certainty.


  • Title: Bema Doors
  • Date Created: Second half of the 15th century
  • Στοιχεία έργου: Βημόθυρα. Ανδρέας Ρίτζος, δεύτερο μισό του 15ου αιώνα. Ξύλο χωρίς καμβά.
  • Περιγραφή: Τα βημόθυρα αυτά είναι από τα μεγαλύτερα και ωραιότερα κρητικά βημόθυρα που σώζονται. Φέρουν ύστερη γοτθική επίστεψη με χυμώδεις βλαστούς και φύλλα θαυμάσιας δεξιοτεχνίας, σε διάτρητο βάθος. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η μικρή προτομή του προφήτη Δαυίδ, που αναδύεται στην κορυφή από τον κάλυκα άνθους, κρατώντας ανοιχτό ειλητό. Η επιφάνεια και των δύο φύλλων του βημοθύρου διαιρείται σε δύο ζώνες. Στην ανώτερη απεικονίζεται ο Ευαγγελισμός και στην κατώτερη οι Άγιοι Πέτρος και Ιωάννης ο Ευαγγελιστής. Η σκηνή του Ευαγγελισμού είναι συνηθισμένη στη διακόσμηση βημοθύρων, καθώς ο συμβολισμός της συνδέεται με τους ύμνους που αναφέρονται στην ιδέα της Παρθένου ως Πύλης. Εδώ, η στάση του Αρχαγγέλου Γαβριήλ και της Παρθένου είναι τυπικά κρητική. Στο βάθος υπάρχουν κτήρια με περίπλοκη δομή, η διάταξη των οποίων δεν ακολουθεί κάποιο λογικό σχήμα και δημιουργεί την εντύπωση ότι οι μορφές έχουν τοποθετηθεί σε αναβαθμίδα. Αυτή η αντίληψη του χώρου, σπάνια στη βυζαντινή τέχνη, συναντάται και σε μια εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής από το Σινά. Η αναπαράσταση του Πέτρου και του Ιωάννη του Θεολόγου αποκλίνει από τη συνήθη αναπαράσταση των δύο θεμελιωτών της Εκκλησίας, Πέτρου και Παύλου. Η απόδοση των πτυχώσεων με τη χαρακτηριστική περίτεχνη διάταξη, τον γεωμετρικό ρυθμό και τη σχεδόν στερεομετρική πλαστικότητα, καθώς και το αρχιτεκτονικό βάθος, οδηγούν με βεβαιότητα στην απόδοση της εικόνας στο εργαστήρι του Ανδρέα Ρίτζου.
  • Physical Dimensions: w34 x h165 cm (valve)
  • Painter: Andreas Ritzos
  • Bibliography: Manolis Chatzidakis, Icons of Patmos. Questions of Byzantine and Post-Byzantine Painting, National Bank of Greece, Athens 1985.
  • Type: Icons, religious works, paintings
  • Rights: Monastery of Saint John the Theologian, Patmos, Monastery of Saint John the Theologian, Patmos
  • Medium: Two carved panels of wood without canvas

Get the app

Explore museums and play with Art Transfer, Pocket Galleries, Art Selfie, and more


Google apps