The representation illustrates the passage from John 19.5 referring to the moment when Pilatus, after having tried in vain to persuade the mob of Christ's innocence, presents him to the crowd saying “Ecce homo”. Christ is depicted half-length, erect and with his hands crossed. His head is reclining to the left with his eyes open, while he wears a crown of thorns. The nimbus around his head, with an inscribed cross, is punched and incised. This particular theme, confined to the figure of Christ only, is not found in Byzantine art before the fall of Constantinople. Thus, this icon should be considered one of the earliest of a series of post-byzantine icons of the 17th and 18th centuries dealing with the “Ecce Homo” in various iconographic versions. Most of them, despite their appearance in the Ionian Islands, are works of Cretan painters. The prototype of this specific iconographic theme of the icon of Patmos could probably be traced among the representations of “Christ before the Cross” of the Byzantine era. More specifically, in a 13th century miniature from the codex no. 5 in the Iviron monastery, Christ stands isolated on one side, with almost the same pose, with his hands crossed and the crown of thorns, wearing an identical (even to the decorative motifs) purple mantle. Overall, iconographic and technical details, as well as the technique of the punched and incised nimbus, point to Cretan cycles and a relatively early dating of 1500. The icon has been attributed by some to El Greco, a hypothesis that has yet to be confirmed by research.


  • Title: Ecce Homo
  • Date Created: c. 1500
  • Στοιχεία έργου: Χριστός Ελκόμενος. περ. 1500. Ξύλο με καμβά.
  • Περιγραφή: Η εικόνα αναπαριστά το εδάφιο 19.5 από το Ευαγγέλιο του Ιωάννη, που αναφέρεται στο περιστατικό κατά το οποίο ο Πιλάτος, αφού απέτυχε να πείσει το πλήθος των Ιουδαίων για την αθώωση του Ιησού, τον παρουσιάζει σε αυτούς λέγοντας «Ίδε ο Άνθρωπος». Ο χριστός απεικονίζεται όρθιος με τα χέρια του σταυρωμένα μπροστά του. Το κεφάλι του κλίνει ελαφρά προς τα αριστερά, τα μάτια του είναι ανοιχτά και φορά ακάνθινο στεφάνι. Το φωτοστέφανο γύρω από το κεφάλι του, με έναν εγχάρακτο σταυρό, είναι διάτρητο και εγχάρακτο. Το συγκεκριμένο εικονογραφικό θέμα, περιορισμένο μόνο στη μορφή του Ιησού, δεν εμφανίζεται στη Βυζαντινή τέχνη πριν την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Για το λόγο αυτό, η εικόνα μας θα πρέπει να θεωρηθεί μια από τις πρωιμότερες μιας σειράς μετα-Βυζαντινών εικόνων του 17ου και 18ου αιώνα, που αναφέρονται στο θέμα του «Χριστού Ελκόμενου», σε ποικίλες εικονογραφικές αποδόσεις. Οι περισσότερες από αυτές, αν και εμφανίζονται κυρίως στα Ιόνια νησιά, είναι έργα Κρητικών ζωγράφων. Το πρωτότυπο αυτού του εικονογραφικού θέματος θα μπορούσε πιθανότατα να αναζητηθεί στις απεικονίσεις του «Χριστού προ του Σταυρού» της Βυζαντινής περιόδου. Συγκεκριμένα, σε μικρογραφία του κώδικα νο.5 της μονής Ιβήρων (13ος αιώνας), ο Χριστός στέκεται απομονωμένος στη μία πλευρά, σε σχεδόν πανομοιότυπη στάση, με τα χέρια σταυρωμένα και φορώντας ακάνθινο στεφάνι και έναν πανομοιότυπο (ακόμα και στις διακοσμητικές του λεπτομέρειες) πορφυρό μανδύα. Συνολικά, εικονογραφικές και τεχνικές λεπτομέρειες, καθώς και η τεχνική του διάτρητου και εγχάρακτου φωτοστέφανου, καταδεικνύουν την Κρητική προέλευση της εικόνας και την πρώιμη χρονολόγησή της στο 1500. Η εικόνα έχει αποδωθεί στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο (El Greco), υπόθεση που ακόμη δεν έχει επιβεβαιωθεί από την έρευνα.
  • Physical Dimensions: w53.5 x h68.5 x d3 cm (Complete)
  • Painter: Unknown
  • Bibliography: Manolis Chatzidakis, Icons of Patmos. Questions of Byzantine and Post-Byzantine Painting, National Bank of Greece, Athens 1985. Athanasios D. Kominis (ed.), Patmos. The Treasures of the Monastery, Ekdotike Athenon, Athens 1988.
  • Type: Icons, religious works, paintings
  • Rights: Monastery of Saint John the Theologian, Patmos, Monastery of Saint John the Theologian, Patmos
  • Medium: Wood with canvas

Get the app

Explore museums and play with Art Transfer, Pocket Galleries, Art Selfie, and more


Google apps