The Refectory of the Μonastery of Saint John the Theologian, is among the first buildings that were constructed by Hosios Christodoulos, when the island of Patmos was granted to him by Emperor Alexios I Comnenos, in 1088. During the Middle Byzantine period there were two construction phases, in the 11th and in the 12th century.
Refectories hold a special place in a monastery complex. It is the building where the monks gather for the communal meals, during which are read excerpts from the Lives of Saints and the Holy Bible. It is, in this way, a building not purely secular, nor religious, that is why it is decorated with frescoes.
The Refectory of Patmos is the only Middle Byzantine Refectory that is still in use by members of the community.Moreover, it is the sole refectory that preserves almost half of its Middle Byzantine decoration and the basic tool for researchers in the attempt to reconstruct the iconographic programme of Middle Byzantine Refectories, as only one other Refectory of the same period preserves enough frescoes to abet research, at the Monastery of the Dormition of the Virgin at Appollonia, Albania.
Inside the refectory of Patmos, the remaining pictorial decoration belongs to three different phases, one at the end of the 12th and two at the beginning and the second half of the 13th century. Even though almost half of the original wall paintings are missing, four iconographic cycles can be discerned: one eucharistic, one concerning the Passions of Christ, one dogmatic and one depicting ascetes. They are all of exquisite style and technique and are attributed to Constantinopolitan workshops.


  • Title: The Refectory
  • Creator: Unknown
  • Date Created: 11th-13th century
  • Στοιχεία έργου: Η Τράπεζα
  • Περιγραφή: Η Τράπεζα της Μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην Πάτμο έχει ιστορία ζωής παράλληλη με αυτή του μοναστηρίου. Ανήκει στα πρώτα κτήρια που έχτισε ο Όσιος Χριστόδουλος, όταν το 1088 του παραδόθηκε με χρυσόβουλο το νησί. Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο, στο κτήριο της Τράπεζας διακρίνονται δύο οικοδομικές φάσεις, του 11ου και του 12ου αιώνα. Η Τράπεζα κατέχει ιδιαίτερη θέση σε ένα μοναστήρι. Είναι το κτήριο στο οποίο συγκεντρώνονται οι μοναχοί για τα κοινά γεύματα, κατά τη διάρκεια των οποίων αναγιγνώσκονται βίοι Αγίων και αποσπάσματα από τις Γραφές. Αποτελεί, λοιπόν, ένα κτήριο μεταξύ κοσμικού και θρησκευτικού, για αυτό και κοσμείται από τοιχογραφίες. H Τράπεζα της Πάτμου είναι η μόνη μεσοβυζαντινή τράπεζα η οποία είναι ακόμα και σήμερα σε χρήση. Η σημασία της είναι εξαιρετική, αφού αποτελεί τη μοναδική μοναστηριακή Τράπεζα που διατηρεί τον μισό περίπου μεσοβυζαντινό της διάκοσμο. Αποτελεί το βασικό εργαλείο στα χέρια των μελετητών για την απόπειρα ανασύνθεσης της οργάνωση του εικονογραφικού προγράμματος των μεσοβυζαντινών Τραπεζών, καθώς μόνο άλλη μία ίδιας περιόδου σώζει αριθμό τοιχογραφιών ικανό για μελέτη, αυτή της Μονής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Απολλωνία, στη σημερινή Αλβανία. Εσωτερικά, τα κατάλοιπα των τοιχογραφιών που σώζονται μέχρι σήμερα μαρτυρούν τρεις εικονογραφικές περιόδους, μία στα τέλη του 12ου και δύο στις αρχές και το δεύτερο μισό του 13ου αιώνα αντίστοιχα. Αν και περίπου οι μισές τοιχογραφίες έχουν καταστραφεί, διακρίνονται τέσσερις εικονογραφικοί κύκλοι: ένας ευχαριστηριακός, ένας με τα Πάθη του Χριστού, ένας δογματικός και ένας με μορφές ασκητών. Είναι όλες εξαιρετικής τέχνης και αποδίδονται σε εργαστήρι της Κωνσταντινούπολης.
  • Type: Monastic buildings, wall paintings
  • Rights: Monastery of Saint John the Theologian, Patmos, Monastery of Saint John the Theologian, Patmos

Get the app

Explore museums and play with Art Transfer, Pocket Galleries, Art Selfie, and more


Google apps