Napoleon Orda: Minione krajobrazy

Po powrocie do kraju Orda osiedlił się w rodzinnym majątku, który otrzymał w dzierżawę, a z którego musiał się wyprowadzić niecałą dekadę później. Ostatnie dziesięć lat swojego życia spędził na równie aktywnie, jak młodość, tym razem podróżując po ziemiach historycznie wchodzących w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów i tworząc malarską dokumentację lokalnego krajobrazu kulturowego.

Wiele przedstawionych przez Ordę budynków zostało znacząco zmienionych lub zniszczonych w ciągu ostatnich 150 lat. Jego akwarele oferują poruszający zapis zaginionego świata. Tylko kilka z nich przetrwało w dzisiejszej Polsce; większość znajduje się na Litwie, Białorusi i Ukrainie.

Podczas swoich podróży malarskich, oprócz dworów i pałaców, które najczęściej przedstawiał, Orda dokumentował również z wielkim zainteresowaniem zabytki sakralne. Jako przykład można podać kościół Świętej Trójcy w Olesku, który w czasach Ordy znajdował się w granicach zaboru austriackiego, a konkretnie Królestwa Galicji i Lodomerii.

Akwarele Ordy, opublikowane w Albumie widoków historycznych Polski, stały się popularnymi zapisami historycznymi dla jego współczesnych. W ciągu dekady (1873-1883) wydano osiem serii widoków, zawierających łącznie 260 rycin podzielonych według klucza geograficznego.