We vieren 15 jaar!

De haenyeo van Jeju

Ontdek de unieke cultuur van vrouwelijke duikers (haenyeo) op Jeju-eiland

Under Water (2012/2012) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Wie zijn de haenyeo van Jeju?

Haenyeo zijn professionele vrouwelijke duikers die zonder enige mechanische uitrusting in de zee duiken om zeeproducten te vangen. Voor de haenyeo is de zee een werkplaats en een gemeenschappelijk visgebied dat zeeboerderij wordt genoemd. Omdat Jeju een vulkanisch eiland is, is landbouwgrond er schaars. Daarom hebben de bewoners van Jeju de zee als landbouwgrond gecultiveerd. De haenyeo van Jeju verdienen hun brood door zeeoren, zeeschelpen, zeekomkommers en 'hijiki' (zeewier) uit de oceaan te oogsten. Op Jeju worden ze 'jamsu', 'jamnyeo' en 'jamsu' genoemd. Ze vormen een belangrijk onderdeel van de geschiedenis van Jeju. Men gelooft dat vissers zeeoren (zeeslakken) uit de zee oogstten en introduceerden tijdens de Joseondynastie. 'De topografie van Jeju' van Lee Gun uit 1629 beschreef ook hoe de haenyeo zeeoren oogstten. De archieven over haenyeo zijn te vinden in bibliografische gegevens zoals Joseon Wangjo Sillok (Annalen van de Joseondynastie), Jiyoungrok door Lee Ik Tae en Jonjaejeonseo door We Baek Gue.

haenyeo (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo op Jeju-eiland

Jeju-do is het grootste eiland in de zuidelijkste regio van Korea. De natuur van Jeju-eiland is zo mooi dat deze op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat en door veel toeristen wordt bezocht. Langs de zee van Jeju vind je opvallende landschappen, die net zo mooi zijn als de sfeervolle aanzichten van andere kustgebieden. Hier duiken mensen zonder uitrusting om zeeproducten te vinden. Tijd voor een kennismaking met de haenyeo van Jeju om hun verhalen te horen.

The Rape Flowers and the Haenyeos (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo lopen over een weg langs koolzaadvelden naar de zee.

Haenyeo, Long Live its Name (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo gaan bij zonsopgang naar het werk.

Diving from a boat (1969/1969) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo aan het werk op een boot op zee.

Jeju Haenyeo (2012/2012) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Muljil-vaardigheid

Het werk dat haenyeo in de zee doen, heet 'muljil'. Wanneer begonnen de haenyeo op Jeju met duiken? Uit archieven uit de zesde eeuw na Christus blijkt dat parels als geschenk voor de koning naar de centrale overheid werden gestuurd, dus er wordt geschat dat de geschiedenis van de haenyeo lang is. In de literatuur van de Joseondynastie (1392-1897) kunnen we gegevens over haenyeo vinden. Het lijkt erop dat het duiken vóór het tijdperk van de Drie Koninkrijken (57 vóór Christus - 668 na Christus) begon, gezien het gegeven van de parelgeschenken aan de koning op Jeju.

Carrying “Cholgudeok”, a basket around the waist (1975/1975) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

De muljil-vaardigheid wordt verkregen door langdurige training en ervaring. Haenyeo in de buurt van de oceaan leren op achtjarige leeftijd zwemmen en duiken in de ondiepe zee en worden op hun vijftiende junior haenyeo. De vrouwen ontwikkelen deze vaardigheid, die als bovenmenselijk wordt beschouwd, door lange tijd onder water te werken. Ze kunnen dit werk alleen doen als ze de duiktijd zelf kunnen controleren, door de waterdruk en het zuurstofniveau aan te voelen en de afstand naar het wateroppervlak in te schatten.

The Cheoncho Murae Fish Net Bag of the Elderly Haenyeo (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo beginnen op hun vijftiende te duiken en blijven dit doen tot ze meer dan zeventig of tachtig jaar oud zijn.

Diving into the water (2004/2005) door Jeju Photo MembersJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo kunnen de 'muljil' op drie manieren uitvoeren: 'gotmuljil', oftewel vanaf de kust de zee in zwemmen, 'baetmuljil of per boot de zee opgaan, en 'nabar', waarbij de vrouwen dagenlang op zee varen en 'muljil' uitvoeren terwijl ze van het ene eiland naar het andere gaan.

‘Go over there’ (2004/2005) door Jeju Photo MembersJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo wijzen naar de zeeakker waar ze vandaag gaan werken.

The gotmuljil (1968/1968) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Bij 'gotmuljil' ligt de visgrond dicht bij het dorp en zwemmen de haenyeo er vanaf de kust naartoe om er te duiken. De jonge of bejaarde haenyeo gaan afhankelijk van hun bekwaamheid in de nabije zee.

To the Island by Boats (1969/1969) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Bij 'batmuljil' varen de haenyeo vanaf de kust de zee op.

On a boat (1976/1976) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo gaan in de haven aan boord van een boot om te gaan duiken.

Braziers on Boats (1969/1969) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Als haenyeo vanaf een boot duiken, zetten ze eerst een vuurkorf klaar waarmee ze hun lichaam na het duiken weer opwarmen.

Forming a Community of Fishing Industry (1970/1980) door Community of Dongwie Fish IndustryJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo springen vanaf de boot in zee.

Who will go First into the Sea (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Wie gaat het eerst de zee in?

The Double Mast Pose and Mangsari (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo rusten even uit op de tewak (drijvend object) voor ze weer diep de zee in gaan.

Sumbisori (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Sumbisori

'Sumbisori' is het fluitende geluid dat haenyeo maken als ze boven water komen. Het klinkt als 'hoowi hoowi' en gebeurt als ze zuurstof inademen en de koolstofdioxide uitademen die is aangemaakt tijdens hun een à twee minuten onder water. Door 'sumbisori' krijgen haenyeo weer verse lucht en kunnen ze lang werken met slechts korte rustpauzes. Er zijn bepaalde fysieke condities vereist, zoals longcapaciteit en weerstand tegen druk en koud water. Het is ook belangrijk dat ze kalm blijven als ze grote vissen tegenkomen. De haenyeo van Jeju hebben hun vaardigheden en wijsheid verfijnd door van de senioren bij de 'bulteok' (kampvuurconstructie) te leren over de oceaan en hoe ze hun eigen fysieke kracht effectief kunnen gebruiken.

“Ho-oi, ho-oi”, catching her breath (1974/1974) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

'Ho-oi,ho-oi'. een haenyeo komt op adem.

Under Water (2004/2005) door Jeju Photo MembersJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Kennis van de natuur

Kennis van de natuur betekent kennis van de oceanen en getijden, de wind, de oogst en ervaring. Haenyeo herkennen de zeegeografie, veranderende getijden en de gewoonten van het zeeleven. Zo kunnen ze het groeiproces van seizoensgebonden zeeleven inschatten en op het juiste moment oogsten. De optimale oogsttijd van 'agar-agar' verschilt bijvoorbeeld per jaar. Tijdens de paaitijd worden er geen zeeoren en zeeschelpen geoogst. De uitgebreide ervaring en collectieve kennis van het mariene ecosysteem van de haenyeo is van generatie op generatie doorgegeven.

60 - 70kg of Cheoncho Collecting (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

De verzamelde 'agar' wordt gedragen. Het druppelende water geeft aan hoe zwaar de last is.

haenyeo (2012/2012) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Voor de haenyeo is de zee bijna als een akker. Eenmaal in de zee weten de haenyeo waar een bepaalde rots zich bevindt, waar de zeeschelpen zijn en waar ze een heleboel zeeoren kunnen vinden. De haenyeo duiken in groepen. Tijdens de paaitijd mag er niets worden gevangen. Er zijn ook strenge regels voor in welke delen van de zee bepaalde haenyeo uit specifieke regio's mogen komen.

The Scene of Collecting Seaweeds (1968/1968) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Na de jaren 80, voordat zeewier werd gecultiveerd, werd het verzamelen en drogen van het zeewier binnen de haenyeo-gemeenschap als het belangrijkste werk beschouwd. De vrouwen en alle familieleden van Jeju gingen naar de zee om het zeewier te verzamelen. Tijdens deze periode verzamelden ze enorme hopen zeewier.

Seaweed is dried and put into Strips (1968/1968) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Bruin zeewier wordt gedroogd.

wearing wetsuits and kkaburi (1976/1976) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

De eenheid van haenyeo

Duiken kent een groot gemeenschapsgevoel. Haenyeo moeten werken volgens de regels en wetgeving en ze mogen niet alleen duiken. Door samen te werken kunnen ze gevaarlijke situaties vermijden. Er is geen plaats voor haenyeo die alleen werken. Zeeboerderijen, de werkplaats van haenyeo, worden door een 'eochongye' beheerd, een medewerker van haenyeo. Op Jeju-eiland zijn er ongeveer honderd 'eochongye', een voor elk van de kustdorpen. Allemaal hebben ze hun eigen regels over de grenzen van de visgronden, kwalificaties voor het vangen van zeeproducten en vangmethoden en -perioden, die streng worden nageleefd. Dit is hun eed om het ecosysteem van de oceaan in stand te houden en ermee samen te leven. In deze haenyeo-gemeenschap bestaat een soort dorpsvergadering. Als er problemen zijn, komen ze samen en nemen ze beslissingen via open discussies tot alle leden elkaar begrijpen en akkoord gaan. Haenyeo worden op basis van hun vaardigheden en ervaring in drie niveaus onderverdeeld: 'sang-gun', 'jung-gun' en 'ha-gun'. Haenyeo met een bijzondere wijsheid en bekwaamheid worden 'dae-sanggun' genoemd en leiden de gemeenschap naar veiligheid en harmonie.

Listening to the Rules of Sea-diving (1968/1968) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo beginnen in april met het verzamelen van zeewier. Dit wordt 'miyeokhaegyeong' genoemd (het begin van de zeewierverzameling na een periode waarin dit niet toegestaan was).

The Gaettakie (Cleaning of the Fishing Grounds) (1990/1995) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

De 'gaettakie' (het schoonmaken van de visgronden)

Voor de haenyeo is de zee een akker als elke andere. Als de haenyeo de zee in gaan, zijn er rotsen en visgronden. Ze weten precies waar ze grote aantallen zeeoren kunnen vinden. De dochters krijgen deze kennis via hun moeders en worden uiteindelijk zelf superieure haenyeo. De visgronden zijn eigendom van het dorp. Ze worden schoongemaakt door het 'badangpul' (zeegras) te verwijderen, dat de haenyeo als onkruid beschouwen. Het schoonmaken van de visgronden vindt twee of drie keer per jaar plaats en wordt 'gaettakie' genoemd. Het is een van de grootste verantwoordelijkheden van de leden van de Vereniging van haenyeo.

Haenyeo’s catch of abalone (1976/1976) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Zeevruchten worden door haenyeo verzameld

Het vangen van zeeschelpen, zeeoren, zee-egels en octopus heet 'heotmurae'. Bij het uitvoeren van 'heotmurae' kunnen de haenyeo het zeeproduct niet altijd meteen vangen. Meestal vangen ze zelfs helemaal niets. Het verwijst ook naar alle acties die niet op groepsbasis uitgevoerd worden, zoals het verzamelen van 'tot' of 'cheoncho'. Het onderwaterwerk is gevaarlijk: als de haenyeo verkeerd inschatten hoelang ze hun adem kunnen inhouden, kunnen ze overlijden. Daarom moeten ze leren dit bijna tot op de seconde nauwkeurig te berekenen om een bekwame haenyeo te worden. Bij 'heotmurae' hangt het sterk van de bekwaamheid en vaardigheden van de haenyeo af hoeveel er van het zeeproduct wordt verzameld, zelfs als de haenyeo even lang en op dezelfde plek werken.

Topshells and a scale (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Bij individueel duiken, waarbij zeeschelpen, zeeoren, zeeslakken en zee-egels worden gevangen, wordt tijdens de paaitijd in de zomer niet gewerkt. Ander zeewier wordt van april tot mei verzameld, 'gamtae' (een soort zeewier, Latijnse naam: ecklonia cava) van juli tot augustus en 'tot' van de laatste dag in februari tot eind april. Daarnaast wordt 'cheoncho' van midden maart tot eind juni verzameld en 'cheongak' (hoornkoraal) van juli tot augustus. Zeeoren en zeeschelpen worden van oktober tot juni gevangen, zee-egels van mei tot juni en zeeslakken in de winter.

After Finishing Up their Work (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Afhankelijk van de grootte kan het vangen van zeeproducten verboden zijn. Zeeschelpen van minder dan 7 cm lang mogen niet worden verzameld en hetzelfde geldt voor 'obunjagi' (kleinere familieleden van zeeoren). De vangst van 'obunjagi' van minder dan 3,5 cm breed is ook verboden. Zeeoren moeten minimaal 10 cm breed zijn.

Haenyeo Family (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Het werk met 'cheoncho' en 'tot' wordt als groepsproject uitgevoerd en de zeeproducten worden als gemeenschapsgoed verkocht. Ongeacht hoeveel één persoon doet, voeren ze het werk gedurende een bepaalde periode samen uit en drogen en verkopen de zeeproducten ook samen. Nadat al het vocht is verwijderd, worden de zeeproducten in de opslagruimte bewaard en op de dag van verkoop in zakken van 30 en 60 kilo verkocht.

Agar weed work (2004/2005) door Jeju Photo MembersJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Echtgenoot houdt een mand met verzamelde 'agar' vast terwijl zijn vrouw, een haenyeo, uit de zee komt.

Swim fins and octopus (1976/1976) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

'Bitchang' is een belangrijk gereedschap waarmee zeeoren van rotsen worden opgepakt.

Selling their Products (1976/1976) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo wegen verzamelde zeeproducten.

Topshells store (1975/1975) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo slaan trochidae-slakken in zee op.

Haenyeos are peeling the sea urchins (1974/1974) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Zee-egels zijn dieren die op de bodem van de zee leven en voor verschillende schelpdieren voedsel vormen. Het dier wordt met een klein mes opengesneden en de geelachtige eitjes worden eruit geschept en gewassen. De 'boraseonggae' (paarse zee-egels) worden gewoonlijk tijdens het gerstseizoen gevangen en worden ook wel 'boriseonggae' genoemd. De eitjes die uit de zee-egel zijn gehaald, worden 'eundan' genoemd.

Haenyeo cleaning sea urchin (1976/1976) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Een bejaarde haenyeo maakt groene zee-egels schoon, die in het dialect van Jeju ‘som’ heten.

Octopus caught haenyeo (2004/2005) door Jeju Photo MembersJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Haenyeo zijn blij met de vangst van een octopus.

The Elderly Haenyeo who sells Octopus (1976/1976) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Zeedieren, zoals de octopus, mogen per stuk worden verkocht, dus bejaarde grootmoeders brachten zo'n zeeproduct naar de markt om het voor een goede of betere prijs te verkopen. De winst was een extra zakcentje of werd gebruikt om meer eten te kopen.

숨비소리Jeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

The Sea is their Second Home (2004/2005) door Haenyeo MuseumJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

De waarde van haenyeo

Voor de haenyeo van Jeju is de natuur meer dan een bron van producten om te verzamelen. Ze hebben de manieren om ermee samen te leveren, door de natuurlijke omgeving in stand te houden, aan de volgende generatie doorgegeven. Je kunt hen ook wel verdedigers van de natuur noemen. Bovendien zijn ze oceaanexperts dankzij de collectieve kennis van de zee en duikvaardigheden die ze hebben verkregen door zich aan te passen aan de zeeomgeving en zich de geografische kenmerken van de zee eigen te maken. Daarnaast zijn ze een voorbeeld voor geslachtsgelijkheid, aangezien de haenyeo naast de man een belangrijke rol in de samenleving en de huiselijke economie hebben gespeeld.

To home (1976/1976) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Huiswaarts: haenyeo keren na het duiken terug naar huis.

A frontyard of Haenyeo’s house (1974/1974) door Seo Jae ChulJeju Provincial Self-governing Haenyeo Museum

Voortuin van het huis van een haenyeo: octopussen en drijfnetten hangen aan de waslijn in de voortuin van het huis van een haenyeo.

Credits: alle media
Het uitgelichte verhaal kan in sommige gevallen zijn gemaakt door een onafhankelijke derde partij en kan afwijken van de standpunten van de hieronder vermelde instituten die de content hebben geleverd.
Meer verkennen
Gerelateerd thema
Women in Culture
From forgotten pioneers to iconic trailblazers
Thema bekijken

Geïnteresseerd in Design?

Krijg updates met je gepersonaliseerde Culture Weekly

Je bent helemaal klaar

Je krijgt deze week je eerste Culture Weekly.

Homepage
Ontdekken
Spelen
Dichtbij
Favorieten