Mevlana Celaleddin Rumi 30 Eylül 1207'de bugünkü Afganistan sınırları içinde yer alan Belh'te doğdu. Mesnevi'nin girişinde adını Belh şehrinden el-Hüseyin oğlu Muhammed oğlu Muhammed olarak belirtmiştir.
Ya Hazreti Mevlana (The Etnography Museum of AnkaraKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Bununla birlikte, lakabı olan Celaleddin ve Türkiye ile İran'da yaygın olarak kullanılan "efendimiz" anlamına gelen Mevlana gibi birkaç farklı isimle tanındı.
Mevlevi Tekke Calligraphy (Mevlana Celaleddin Rumi) (Galata Mevlevihanesi Museum)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Ayrıca uluslararası alanda Arapça kökenli ve kelime anlamı "Romalı" olan "Rumi" olarak da bilinir. Bu ismi almasının nedeni, hayatının büyük bir bölümünü Doğu Roma İmparatorluğu'nun eski toprakları olan Anadolu'daki Rum Selçuklu Sultanlığı'nda geçirmiş olmasıdır.
Babası Bahaeddin Veled de Belh'te Sultan'ül-Ülema (Alimlerin Efendisi (Sultanı)) olarak bilinen ünlü bir alimdi. Belh âlimleri ile yaşadığı anlaşmazlık ve Moğol tehdidi nedeniyle Bahaeddin Veled Anadolu'ya göç etti.
1228 yılında Sultan I. Alaeddin Keykubad, Bahaeddin Veled ve ailesini Konya'ya davet etti. Bahaeddin Veled'in 1231'de ölümünden sonra Rumi, babasının medresedeki hocalık görevini devraldı ve giderek artan sayıda taraftar ve hayran kazandı.
İsmail Bin Yusuf adlı sanatçının Holy Qur'an (d. 1314) (Mevlana Museum) adlı çalışması (1314)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Rumi; İslam hukuku, Kur'an tefsiri, hadis, kelam, Arap, Hint ve Fars edebiyatı, Yunan dili ve felsefe konularında uzmanlaşmıştır.
Shamsi Tabrizi's Headdress (Tac-ı Şerif)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
1244'te Şems-i Tebrizi ile tanışması hayatında bir dönüm noktası oldu. Bundan sonra, bir zamanlar popüler, bilgili ve çekingen bir vaiz olan Rumi, Şems ile felsefi tartışmalar yapmak için toplumdan uzaklaştı.
Mevlevi Tekke Calligraphy (Ya Hazret-i Şemsi Tebrizi Kuddise Sırruhu) (Galata Mevlevihanesi Museum)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Şems ile yaptığı derin tefekkür bahislerinden dolayı çalışmalarını ihmal ettiğinden, Mevlana'nın ailesi ve müritleri bu ilişkiyi hoş karşılamadı. 1247 yılında Şems kayboldu ve bir daha bulunamadı. Spekülasyonlar onun öldürülmüş olabileceğini gösteriyor.
Untitled-1 copy, Hattat Yesarizade Mustafa İzzetKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Rumi'nin Mesnevi'sinden (Kitap I: 1-4)
Dinle, bu ney nasıl şikâyet ediyor, ayrılıkları nasıl anlatıyor:
Beni kamışlıktan kestiklerinden beri feryadımdan erkek, kadın… herkes ağlayıp inledi.
Ayrılıktan parça parça olmuş kalb isterim ki, iştiyak derdini açayım.
Aslında uzak düşen kişi, yine vuslat zamanını arar.
Mevlana'nın ufkunda bir başka Şems doğana kadar sayısız hüzünlü ve acılı gün geçti. Bu, Selahaddin Zerkubi olarak bilinen bir kuyumcuydu. Bir keresinde çekicinin ritmiyle Mevlana'nın Sema yaptığını görünce müritlerinin arasına katılmıştı.
Masnavi's First 18 Couplets (1278)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Selahaddin Zerkubi'nin (ö. 1258) vefatından sonra Çelebi Hüsameddin onun yeni Şems'i (güneşi) oldu. Mevlana'nın hayatını ve konuşmalarını kaydetmede belirleyici bir rol oynadı ve Mevlana'nın dünyaca ünlü Mesnevi'sini bitirmesini mümkün kıldı.
Wooden Sarcophagus Made for Mevlana in 1274 in Kündekari TechniqueKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Mevlana 17 Aralık 1273 tarihinde vefat edince türbesi, Selçuklu Komutanı Süleyman Pervane'nin eşi Gürcü Hatun, Komutan Alameddin Kayser ve Mevlana'nın oğlu Sultan Veled tarafından yaptırılmıştır.
Türbe 25 m yüksekliğinde ve dört paye üzerine oturtulmuştur. Türbenin külahı turkuaz çinilerle süslenmiştir. Bu nedenle türbeye Yeşil Kubbe (Kubbe-i Hadra) adı verilmiştir. Gövdenin üst tarafında beyaz renkte kaligrafi (sülüs hat) ile Besmele ve Ayetel Kürsi yazılmıştır.
Masnavi (Persian-1477-1478) (Istanbul Turkish and Islamic Arts Museum), Ibn Muiniddin Mehmed İnayetullahKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Mesnevi (Kitap I: 3935-3936)
Şüphesiz, ölümüm hayatımdır, ey genç, ne zamana kadar evimden ayrı kalacağım? Ne zamana kadar?
Eğer benim (bu dünyada) kalışımda (Allah'tan) ayrılışım olmasaydı, 'Şüphesiz biz O'na döneceğiz' demezdi."
A talismanic shirt belonging to Sultan Veled, son of Mevlana, called Destegül.Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Mevlevi Tarikatı
Mevlevi tarikatı, Mevlana'nın eserleri ve hayat görüşü esas alınarak oğlu Sultan Veled ve torunu Arif Çelebi tarafından Konya'da kurulmuş bir tarikattır. Daha sonra Anadolu'nun dört bir yanında tarikatın kolları kurulmuştur.
16. yüzyılın başlarında Osmanlı topraklarının her yerinde Mevlevihaneler açılmıştır.
Neyzen Tevfik's Ney (Reed)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Mevlevi Düşünce Ekolü, Türk-İslam felsefesinin bağımsız bir koludur ve tüm sanat dallarında (özellikle müzik ve hat üzerine) ustalar yetiştirmiştir.
a mulberry leaf calligraphy with the inscription Ali, Fatima (Konya Mevlana Museum)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Dut yaprağı üzerine Ali ve Fatıma isimlerinin yazıldığı bir hat (Konya Mevlana Müzesi).
_DSC2603Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Her yıl 17 Aralık günü Şeb-i Arus (Birlik Gecesi veya Düğün Gecesi) olarak kutlanmaktadır. Rûmî'yi anmak için her yıl düzenlenen törenler, geleneğin bir parçası haline gelen çeşitli etkinlikler içerir.
Batı’da Sema töreni olarak bilinen ve Sema Ayin-i Şerifi olarak da adlandırılan bu törende semazenler, genellikle neyzenlerin yer aldığı Sufi müziği eşliğinde geleneksel semalarını sergilerler.
Slayt003Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Semazen, semaya kollarını göğsünde kavuşturarak başlar ve ardından arınmayı çağrıştıran sembolik bir hareketle yeleğini çıkarır. Yuvarlak bir zemin merasimin olağan ortamıdır ve evreni temsil eder.
_DSC2644Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Semazen daha sonra evreni kucaklamak için iki kolunu yavaşça iki yana açar. Merasim daha sonra sağ el yukarıya ve sol el aşağıya doğru uzatılarak devam eder. Bu, Allah'tan almak, lütufların kalpten akarak nihayet yeryüzüne dağılmasına izin vermek anlamına gelir.
Semazen daha sonra evreni kucaklamak için iki kolunu yavaşça iki yana açar. Merasim daha sonra sağ el yukarıya ve sol el aşağıya doğru uzatılarak devam eder. Bu, Allah'tan almak, lütufların kalpten akarak nihayet yeryüzüne dağılmasına izin vermek anlamına gelir.
A talismanic shirt belonging to Sultan Veled, son of Mevlana, called Destegül.Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Mevlevi Tarikatı hakkında daha fazla bilgi edinmek için Galata Mevlevi Müzesi'nde 360°'lik bir tura çıkın.
The Directorate General of Cultural Assets and Museums of Türkiye
Doğa ile ilgileniyor musunuz?
Size özel Culture Weekly ile yeni içeriklerden haberdar olun
Her şey hazır.
İlk Culture Weekly bülteniniz bu hafta gönderilecek.