15. Yıl Kutlaması!

İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nde Selçuklu Mirası

Büyük Selçuklular (1)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Afganistan'dan Doğu Anadolu'ya yayılan coğrafyaya hükmeden Selçuklular, Alp Arslan ve Melikşah dönemlerinde en geniş sınırlarına ulaşarak imparatorluk haline gelmiş, Maveraünnehir'in işgali sonucunda dağılma sürecine girerek son Selçuklu Sultanı Sencer'in ölümü ile yıkılmıştır.

SAYFA 3, Anadolu Selçuklu DönemiKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Selçuklular Malazgirt Zaferi ile Anadolu'nun Türklerin yurdu olmasını sağlamış ve Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından sonra da Anadolu Selçuklu Devleti olarak tarih sahnesindeki varlığını devam ettirmiştir.

SAYFA 4Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Selçukluların kültürel mirası son derece zengindir ve Selçuklu sanatının etkisi Suriye'den Hindistan'a uzanan geniş bir bölge içinde hissedilmiştir. Selçuklu sanatı 1000-1200 seneleri arasında İslam dünyasında ortak bir dilin oluşmasını sağlamış,

SAYFA 5Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

ulaşılan zenginlik ve refah, mimariden el sanatlarına sanatın her dalının gelişmesine, üretilen eserlerin sayısının artmasına ortam hazırlamıştır. Türk ve İslam Eserleri Müzesi Selçuklu koleksiyonunda el yazmaları, seramik ve maden eserler öne çıkmaktadır.

1349__, Büyük Selçuklu DönemiKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Askı Buhurdan (Büyük Selçuklu Dönemi, 12.yy sonu-13.yy başı)     

Pirinçten içi boş döküm tekniği ile yapılmıştır. Gövdesi güvercin gövdesine benzemekle beraber,  kuşun gagası, yırtıcı kuşların gagasını andırmaktadır. Kuşun gagasıyla göğsü arasında solucan biçimli kıvrık bir tutamak ve boynunda da  asılması için bir halka bulunmaktadır.

2927Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Çini Parçası (12. Yüzyıl) (Büyük Selçuklu Dönemi)     

Minai tekniği ile yapılmış olan çini altı kollu yıldız formundadır. Yüzeyinde beyaz zemin üzerine bağdaş kurarak oturan kollarını iki yana açmış cepheden verilmiş genç bir erkek figürü vardır.

Yuvarlak yüzlü, badem gözlü ve yay kaşlı olarak tasvir edilen figür lacivert başlıklı kırmızı renk iç giysili tiraz şeritli ve lacivert kaftanlıdır. Kollardaki tiraz bantları ve oturma pozisyonu figürün soylu bir kişi olabileceğini düşündürmektedir.

4249Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Sürahi (12-13. Yüzyıl) (Büyük Selçuklu Dönemi)     

Düz ağızlı, silindirik boyunlu, halka kaideli olan sürahi, koyu lacivert ve firuze renkte süslemeli olup şeffaf sırlıdır. Botun kısmı dikey şeritlerle, omuz kısmı boyuna kadar turkuaz zemin üzerine lacivert renkli motiflerle dekore edilmiştir.  Ağız kısmında yazı bordürü vardır.  

4296Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Kase (12. Yüzyıl) (Büyük Selçuklu Dönemi)     

Minai tekniği ile yapılmış olan kâsede desen ve figürler beyaz astarlı beyaz zemin üzerine kobalt mavisi, kahverengi, yeşil, kırmızı ve siyah renkler kullanılarak çizilmiştir.

Kâsenin merkezinde taht üzerinde bağdaş kurarak oturmuş elinde bir kadeh tutan ay yüzlü, badem gözlü, yay kaşlı insan figürü tasvir edilir. Bu tasvirin yanlarında elleri göğüs hizasında bağlanmış birer insan figürü bulunmaktadır.

4299Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Sürahi (12. Yüzyıl) (Büyük Selçuklu Dönemi)     

Krem rengi hamurlu, halka kaideli, şişkin gövdeli, ince uzun boyunlu ve dilimli ağızlıdır. Kirli beyaz astar üzerinde lüster tekniğinde yapılmış olan figürlü, stilize geometrik ve stilize bitkisel bezemeler sürahinin tüm yüzeyini kaplamaktadır. 

2831Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Konya Sarayı Alçı Kabartmaları (13-14. yy.) (Anadolu Selçuklu  Dönemi)

İki süvarinin ejder ve aslanla olan mücadelesini konu alan friz parçası; üstte yıldız ve çokgen geçmelerden oluşan geometrik bezemeli geniş bir bordürle sınırlandırılan yüzey, rumî palmet ve kıvrık dallardan oluşan bitkisel kompozisyonlarla doldurulmuştur.

Bu zemin üzerinde, karşılıklı, koşar vaziyetteki soldaki atlı, bir ejderhayı sağdaki ise, bir aslanı öldürürken tasvir edilmiştir. Figürler, giysileri ve yüz hatlarıyla karakteristik Selçuklu figürleridir.

Bu zemin üzerinde, karşılıklı, koşar vaziyetteki soldaki atlı, bir ejderhayı sağdaki ise, bir aslanı öldürürken tasvir edilmiştir. Figürler, giysileri ve yüz hatlarıyla karakteristik Selçuklu figürleridir.

T 2552, Anadolu Selçuklu DönemiKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Kadın Büstü (12-13. Yüzyıl) (Anadolu Selçuklu Dönemi)     

Boyun ve baş kısmı belirgin bir kadın büstüdür. Figürün başında bir örtü bulunmaktadır ve örtünün kenarlarındaki oya süslemeler ile kumaş kıvrımları başın iki yanı ile boyun üstüne işlenerek tasvir edilmiştir.

Eserin boyun kısmından gerisi kabaca yontularak şekil verilmiş bir blok halindedir. Bu durum eserin bir mimari yapı içerisine sadece boyun ve baş kısmı görülecek şekilde yerleştirilmek üzere yapıldığını akla getirmektedir

Anadolu Selçuklu Dönemi adlı sanatçının AHŞ 191-195 adlı çalışması (1251/1252)Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Sanduka (M. 1251-1252) (Anadolu Selçuklu Dönemi)     

Ceviz ağacından oyma tekniğinde yapılmış bir sandukadır. Türk-İslâm sanatında bu tip sandukalar türbe ve kümbet gibi yapıların ziyaretgâh katlarına sembolik olarak yerleştirilir, defin dini kurallara uygun şekilde yapının bulunduğu zeminde toprağa yapılırdı.

Sandukanın yan yüzleri üzerindeki panolar ve panoları kuşatan alt ve üst bordürler düz zemin üzerinde derin oyma tekniğinde istiflenmiş sülüs hatlı yazılarla kaplanmıştır. Kitabede Mevlâna Mesnevî’sinden alınan beyitler bulunmaktadır.

Seljukian CarpetKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Yün Halı (13. Yy) (Anadolu Selçuklu Dönemi)     

Çift Gördes (Türk) düğümü ile yapılmıştır, dekor ve renk bakımından oldukça zengindir.  Geniş bordürlerinde yer alan iri kûfi yazılar karakteristiktir ve anıtsal görünüm etkisi yaratır.

2553, Anadolu Selçuklu DönemiKültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

Grifon (Kabartma) (13. yy.) (Anadolu Selçuklu Dönemi)     

Anadolu Selçuklu Dönemi'nde sevilerek kullanılan masal yaratıklarından biri olan grifonun, kabartma tekniği ile gözenekli mermere yapılmıştır. Sol bölümü kırık olan bu parçanın bordür biçiminde süreklilik arz eden bir kompozisyonun parçası olduğu anlaşılmaktadır.

Katkıda bulunanlar: Tüm medya
Bazı durumlarda öne çıkan hikaye bağımsız üçüncü taraflarca yaratılmış olabilir ve aşağıda listelenmiş olan içeriği sağlayan kurumların görüşlerini her zaman temsil etmeyebilirler.
Daha fazlasını keşfet
İlgili tema
Treasures of Türkiye
Go off the beaten track to explore Türkiye's heritage, food, and culture
Temayı görüntüle

Tasarım ile ilgileniyor musunuz?

Size özel Culture Weekly ile yeni içeriklerden haberdar olun

Her şey hazır.

İlk Culture Weekly bülteniniz bu hafta gönderilecek.

Ana Sayfa
Keşfet
Oyna
Etrafımda
Favoriler